भारतीय रुपया सोमवार, **18** पैशांनी घसरून अमेरिकी डॉलरच्या तुलनेत **95.40** या तीन आठवड्यांच्या नीचांकी पातळीवर पोहोचला. जागतिक बाजारात डॉलरची वाढलेली ताकद आणि स्थानिक बाजारात डॉलरची सततची मागणी यामुळे रुपयावर दबाव आहे.
जागतिक बाजाराचा रुपयावर परिणाम
सोमवारी भारतीय रुपयामध्ये मोठी घसरण दिसून आली. डॉलर इंडेक्स (Dollar Index) 0.26% नी वाढून 101.12 वर पोहोचल्याने जागतिक स्तरावर डॉलर मजबूत झाला. गेल्या महिनाभरात डॉलर इंडेक्स जवळपास 2% नी वाढला आहे. अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्ह (US Federal Reserve) व्याजदराबाबत बाजारात असलेल्या अपेक्षांमुळे डॉलरला ही गती मिळाली आहे. जेव्हा डॉलर मजबूत होतो, तेव्हा विकसनशील देशांच्या चलनांवर दबाव येतो, कारण गुंतवणूकदार डॉलर-आधारित मालमत्तांकडे वळू शकतात.
तेल दराचा फायदा होऊनही घसरण?
सामान्यतः, कमी झालेले तेल दर भारतीय अर्थव्यवस्थेला दिलासा देतात. गेल्या महिनाभरात कच्च्या तेलाचे दर 26% नी घसरून $71 प्रति बॅरलच्या आसपास आले आहेत. असे असूनही, रुपयाची घसरण थांबली नाही. यामागे स्थानिक तेल कंपन्यांकडून डॉलरची सततची खरेदी हे एक प्रमुख कारण असल्याचे दिसून येत आहे.
बाजारातील अस्थिरता आणि RBI ची भूमिका
करन्सी डीलर्सच्या मते, भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) रुपयामधील तीव्र अस्थिरता टाळण्यासाठी बाजारात हस्तक्षेप करून डॉलरची विक्री केली आहे. मात्र, डॉलर इंडेक्सच्या एकतर्फी वाढीमुळे रुपया अजूनही दबावाखाली आहे. बाजारातील वातावरण सावध असून, रुपया स्थानिक घटकांऐवजी जागतिक डॉलरच्या ट्रेंडवर अवलंबून असल्याचे दिसते.
पुढे काय?
पुढील काळात डॉलर इंडेक्सची वाटचाल रुपयासाठी सर्वात महत्त्वाची ठरेल. बाजारातील विश्लेषकांच्या मते, नजीकच्या काळात रुपया 94.45 ते 95.80 या रेंजमध्ये राहण्याची शक्यता आहे. डॉलर इंडेक्समध्ये सातत्यपूर्ण वाढ झाल्यास, रुपया 95.80 ते 96.00 च्या पातळीपर्यंत जाऊ शकतो. 96 च्या खाली रुपयाची स्थिरता राखणे हे नजीकच्या काळासाठी महत्त्वाचे लक्षण मानले जात आहे.