भारतीय शेअर बाजार: जागतिक संकेतांनी तेजीची शक्यता, पण महागाई आणि FPI विक्रीने वाढवली चिंता!

जागतिक संकेतांनी बाजारात उत्साह

बाजारातील हा आशावाद प्रामुख्याने बाह्य घटकांमुळे आहे, विशेषतः अमेरिका आणि इराणमधील तणाव निवळण्याच्या (de-escalated tensions) आशेमुळे. या भावनेमुळे कच्च्या तेलाच्या घसरलेल्या किमतींना (falling oil prices) दिलासा मिळाला आहे. ब्रेंट क्रूड (Brent crude) सुमारे $94.38 प्रति बॅरलवर आले आहे. भारतासारख्या मोठ्या तेल आयात करणाऱ्या देशासाठी हे अत्यंत फायदेशीर आहे, कारण यामुळे महागाई कमी होण्यास मदत होते आणि चालू खात्यातील तूट (current account deficit) सुधारते.

आशियाई शेअर बाजार 3% पर्यंत वाढले आहेत, तर वॉल स्ट्रीटनेही (Wall Street) रात्रीच्या सत्रात तेजी नोंदवली आहे. GIFT Nifty फ्युचर्स 24,228 च्या जवळ व्यवहार करत आहे, जे Nifty 50 च्या 23,842.65 च्या शेवटच्या क्लोजिंगपेक्षा लक्षणीय वाढ दर्शवते.

देशांतर्गत आर्थिक आकडेवारी चिंतेचे कारण

मात्र, देशांतर्गत आर्थिक स्थिती अधिक गुंतागुंतीची आहे. मार्च 2026 मध्ये भारतातील किरकोळ महागाई (retail inflation) वाढून 3.4% झाली आहे, जी गेल्या वर्षभरातील उच्चांक आहे. अन्नधान्याच्या किमती 3.87% नी वाढल्या आहेत. जर ही महागाई अशीच वाढत राहिली, तर ग्राहकांचा खर्च कमी होऊ शकतो.

परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदार (FPIs) अजूनही सावध भूमिका घेत आहेत. एप्रिलच्या पहिल्या दहा दिवसांत त्यांनी सुमारे ₹48,213 कोटी काढून घेतले आहेत. मार्चमध्ये तर त्यांनी विक्रमी ₹1.17 लाख कोटींची विक्री केली होती. या वर्षात आतापर्यंत FPIs ने जवळपास ₹1.8 लाख कोटींची गुंतवणूक काढून घेतली आहे, जे बाजारातील जोखीम टाळण्याच्या वृत्तीचे (risk aversion) संकेत देते.

Nifty 50 चा P/E रेशो सुमारे 20.9 आहे, तर Sensex चा P/E रेशो 21.1 आहे. या व्हॅल्युएशन्स ऐतिहासिकदृष्ट्या योग्य वाटत असल्या तरी, वाढत्या इनपुट खर्चाचा (input costs) आणि भू-राजकीय अस्थिरतेचा (geopolitical instability) कंपन्यांच्या नफ्यावर दबाव येऊ शकतो. IMF ने भारताच्या FY27 GDP वाढीचा अंदाज 6.5% पर्यंत वाढवला असला तरी, बाजारातील इतर चिंतांवर मात करेलच असे नाही.

विश्लेषकांची भीती आणि बाजाराची अनिश्चितता

बाजाराचे लक्ष जरी राजनैतिक प्रगतीवर असले, तरी चालू असलेली महागाईची आव्हाने आणि परदेशी गुंतवणूकदारांची मोठी विक्री याकडे दुर्लक्ष करता येणार नाही. सध्याचा तणाव निवळल्यास अल्पकालीन दिलासा मिळेल, परंतु भू-राजकीय परिस्थिती अस्थिर राहिल्यास कच्च्या तेलाचे दर पुन्हा वाढू शकतात, पुरवठा साखळीत व्यत्ययाची (supply disruption) भीती वाढू शकते आणि भारताची व्यापार तूट (trade deficit) वाढू शकते.

भारतीय रुपयाही 93.92 च्या ऐतिहासिक नीचांकी पातळीवर पोहोचला आहे, ज्यामुळे FPIs च्या परताव्यावर परिणाम होतो आणि आयातीचा खर्च वाढतो.

BNP Paribas ने 2026 साठी Nifty चा टार्गेट 11% नी कमी करून 25,500 केला आहे. याचे कारण कंपन्यांच्या नफ्यात होणारी मंदावली (slower earnings growth) आणि व्हॅल्युएशन मल्टीपल्सवरील (valuation multiples) दबाव आहे. JPMorgan च्या अहवालानुसार, बाजारात गुणवत्तेवर (quality) आणि गतीवर (momentum) लक्ष केंद्रित करणे योग्य राहील.

सततची भू-राजकीय तणाव संस्थात्मक गुंतवणुकीसाठी (institutional investment) एक मोठा अडथळा ठरत आहे.

पुढील वाटचाल कशी असेल?

बाजाराची पुढील दिशा अमेरिका-इराण राजनैतिक घडामोडी, कच्च्या तेलाच्या किमतीतील चढ-उतार आणि FPIs च्या गुंतवणुकीवर अवलंबून असेल. जरी देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (Domestic Institutional Investors) FPIs ची विक्री भरून काढण्याचा प्रयत्न केला असला, तरी जागतिक अनिश्चितता आणि देशांतर्गत महागाईचा दबाव यामुळे गुंतवणूकदारांनी सावध भूमिका घेणेच योग्य राहील. गुंतवणूकदार पुढील स्पष्ट संकेतांसाठी कंपन्यांचे तिमाही निकाल (corporate earnings) आणि आर्थिक आकडेवारीवर लक्ष ठेवतील.