भारतीय बाजारपेठ सावरली, रुपया घसरला; जागतिक तणावाचा परिणाम

महागाईमुळे व्याजदर वाढीची शक्यता?

बुधवारी भारतीय शेअर बाजारात लक्षणीय सुधारणा दिसून आली. BSE सेन्सेक्स 118 अंकांनी वाढला, तर NSE निफ्टीनेही सकारात्मक आघाडी घेतली. रुपया अमेरिकन डॉलरसमोर विक्रमी नीचांकी पातळीवर घसरला असतानाही बाजारात ही उसळी पाहायला मिळाली. रिलायन्स इंडस्ट्रीज, हिंडाल्को इंडस्ट्रीज आणि BPCL सारख्या मोठ्या कंपन्यांच्या शेअर्समधील तेजीमुळे बाजाराला आधार मिळाला, ज्यामुळे सुरुवातीची घसरण भरून काढण्यात यश आले. कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि रुपयाची घसरण या दोन्हीमुळे रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) चलनविषयक धोरणावर (Monetary Policy) दबाव वाढला आहे. युनियन बँक ऑफ इंडियाच्या मुख्य आर्थिक सल्लागार कनिका प sıricha यांच्या मते, या महागाईमुळे व्याजदरात ऑगस्टमध्येच वाढ होण्याची शक्यता आहे, जी पूर्वीच्या अंदाजांपेक्षा वेगळी आहे.

जागतिक भू-राजकारण आणि कॉर्पोरेट फायनान्स

जागतिक स्तरावर घडामोडींचे पडसाद बाजारात उमटत आहेत. रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन आणि चीनचे नेते शी जिनपिंग यांच्यात बीजिंगमध्ये चर्चा झाली. दुसरीकडे, भू-राजकीय तज्ञ माधव अभ्यंकर यांनी चिंता व्यक्त केली आहे की, अमेरिका इराणसोबत विचारपूर्वक रणनीतीशिवाय तणाव वाढवत आहे, ज्यामुळे मोठ्या संघर्षाचा धोका आहे. कॉर्पोरेट क्षेत्रात, आदित्य बिर्ला कॅपिटलने आपल्या वाढीला पाठिंबा देण्यासाठी, भांडवल वाढवण्यासाठी आणि कर्जपुरवठा मजबूत करण्यासाठी ₹4,000 कोटी उभारण्याची योजना जाहीर केली आहे.

तंत्रज्ञान क्षेत्रातील AI ची शर्यत

तंत्रज्ञान क्षेत्रात वेगाने नवनवीन शोध लागत आहेत. Google ने आपल्या AI मार्केटमधील स्थान मजबूत करण्यासाठी नवीन Gemini मॉडेल्स आणि डेव्हलपर टूल्स (Developer Tools) लॉन्च केले आहेत. Amazon चे संस्थापक जेफ बेझोस यांनी कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (AI) सध्याच्या वाढीची तुलना 1990 च्या दशकातील बायोटेक्नॉलॉजी क्षेत्रातील तेजीशी केली आहे. त्यांच्या मते, AI क्षेत्रातील संभाव्य 'बबल' देखील दीर्घकालीन तांत्रिक प्रगतीला चालना देऊ शकते.

बाजारातील आव्हानांमध्ये व्हॅल्युएशन

भारतीय बाजारपेठ महागाई आणि जागतिक अनिश्चिततेतून मार्ग काढत असताना, कंपन्यांचे व्हॅल्युएशन (Valuation) वेगवेगळे आहेत. Reliance Industries चा P/E रेशो सुमारे 25, हिंडाल्को इंडस्ट्रीजचा 15 आणि BPCL चा 12 च्या आसपास आहे, जे गुंतवणूकदारांचे वेगवेगळे दृष्टिकोन दर्शवतात. AI क्षेत्रात, Microsoft सारखे प्रतिस्पर्धक 30 पेक्षा जास्त P/E वर व्यवहार करत आहेत, जे AI-केंद्रित वाढीच्या कथांना प्रीमियम दर्शवते. रुपयाच्या घसरणीचा फायदा निर्यात-केंद्रित IT कंपन्यांना होऊ शकतो, परंतु उत्पादकांसाठी आयात खर्च वाढू शकतो. भारतीय IT क्षेत्राची कामगिरी मिश्र राहिली आहे, काही मोठ्या कंपन्यांनी मजबूत ऑर्डर बुक आणि विविधीकरणामुळे लवचिकता टिकवून ठेवली आहे.