जागतिक तणाव निवळल्याने बाजारात तेजी
जागतिक स्तरावर भू-राजकीय तणाव (geopolitical tensions) कमी झाल्यामुळे आणि गुंतवणूकदारांचा उत्साह वाढल्याने भारतीय शेअर बाजाराने जोरदार मुसंडी मारली. या सकारात्मक संकेतांमुळे अनेक मोठ्या भारतीय कंपन्यांचे बाजारमूल्य वाढले. मात्र, या तेजीचा फायदा सर्वच कंपन्यांना समान प्रमाणात मिळाला नाही, काही प्रमुख कंपन्यांनी मात्र या ट्रेंडच्या विरोधात काम केले.
मोठ्या कंपन्यांच्या मूल्यांमध्ये वाढ
आर्थिक वर्षाच्या सुरुवातीच्या आठवड्यात भारतीय शेअर बाजाराने दमदार कामगिरी केली, सलग दुसऱ्या आठवड्यात बाजारात तेजी दिसून आली. सेन्सेक्स (Sensex) १.२१% आणि निफ्टी 50 (Nifty 50) १.२५% नी वाढले. भू-राजकीय तणाव कमी झाल्याने आणि गुंतवणूकदारांचा धोका पत्करण्याचा कल वाढल्याने हा दिलासा मिळाला. अमेरिका आणि इराणमधील शांतता कराराच्या (U.S.-Iran peace deal) आशा, तसेच देशांतर्गत अर्थव्यवस्थेची स्थिरता यामुळे बाजाराला आणखी बळ मिळाले.
या व्यापक तेजीमुळे टॉप-10 सर्वाधिक मूल्यांकित कंपन्यांपैकी आठ कंपन्यांच्या बाजार भांडवलात (market capitalization) एकूण ₹१,८७,४९७.४५ कोटींची भर पडली. भारती एअरटेल (Bharti Airtel) ही सर्वात मोठी फायद्यात राहिली, जिचे बाजारमूल्य ₹५८,८३१.५२ कोटींनी वाढून ₹११,२५,१२५.२१ कोटींवर पोहोचले. रिलायन्स इंडस्ट्रीजनेही (Reliance Industries) ₹२०,२३१.०५ कोटींची झेप घेत ₹१८,४७,३१७.८४ कोटींवर आपले बाजारमूल्य नेले.
आर्थिक क्षेत्रातील कंपन्यांमध्ये तफावत
याउलट, HDFC बँक आणि बजाज फायनान्स (Bajaj Finance) यांसारख्या मोठ्या कंपन्यांच्या मूल्यामध्ये लक्षणीय घट दिसून आली. HDFC बँकेचे बाजार भांडवल ₹१६,१६३.०४ कोटींनी कमी होऊन ₹१२,३१,३१५.५३ कोटींवर आले. या कंपन्यांची कामगिरी निराशाजनक ठरली.
HDFC बँकेसमोरील आव्हाने
HDFC बँकेच्या मूल्यामध्ये मोठी घसरण झाली, कारण बँकेने मार्च तिमाहीत (Q4 FY26) ₹२०,३५०.७६ कोटींचा एकत्रित निव्वळ नफा (consolidated net profit) नोंदवला, जो ८.०४% नी वाढला आहे. मात्र, पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे लहान व्यवसाय कर्जदारांवर होणाऱ्या परिणामांबद्दलची चिंता, तसेच रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) नवीन परकीय चलन नियमांमुळे (forex restrictions) एकवेळचे नुकसान आणि भविष्यातील उत्पन्नात घट होण्याची शक्यता यासारख्या कारणांमुळे गुंतवणूकदार साशंक आहेत. ठेवींसाठी वाढलेली स्पर्धा आणि कर्जाची मागणी कमी झाल्यामुळे बँकेच्या व्याज मार्जिनवर (net interest margins) दबाव आला, जो Q4 FY26 मध्ये ३.३८% पर्यंत खाली आला. फेब्रुवारी २०२६ पासून बँकेचे शेअर्स तांत्रिकदृष्ट्या (technically) मंदीच्या स्थितीत आहेत.
अतनु चक्रवर्ती (Atanu Chakraborty) यांनी १८ मार्च, २०26 रोजी नैतिक मतभेदांमुळे राजीनामा दिल्यानेही बँकेच्या शेअर्सवर दबाव वाढला.
बजाज फायनान्सची स्थिती
बजाज फायनान्सचे बाजारमूल्य ₹९,७६९.३ कोटींनी कमी झाले. या घसरणीची विशिष्ट कारणे स्पष्ट नसली तरी, वाढत्या बाजारात घट दर्शवते की ग्राहक वित्तपुरवठा (consumer finance) क्षेत्रात काही कमकुवतपणा असू शकतो किंवा आर्थिक अनिश्चिततेमुळे (economic uncertainties) रिटेल कर्जाच्या गुणवत्तेबद्दल चिंता असू शकते.
क्षेत्रातील इतर ट्रेंड्स
आयटी (IT) क्षेत्रात TCS आणि Infosys सारख्या कंपन्यांनी थोडी वाढ नोंदवली, पण Q1 FY26 मध्ये ग्राहकांच्या खर्चातील कपात आणि निर्णय घेण्यास होणारा विलंब यामुळे महसुलावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
विमा (Insurance) क्षेत्र मात्र वाढत आहे, LIC चा Q1 FY26 मध्ये निव्वळ प्रीमियम उत्पन्न (net premium income) वार्षिक ५% नी वाढला आहे. एकूणच, बाजारपेठ लक्षणीयरीत्या विस्तारण्याची अपेक्षा आहे.
