जागतिक बाजारांचा परिणाम
अमेरिकेतील Nasdaq मध्ये 4.2% ची घसरण झाल्यानंतर जागतिक बाजारात विक्रीचा जोर वाढला आहे. अमेरिकेच्या मजबूत जॉब रिपोर्टमुळे फेडरल रिझर्व्हकडून व्याजदर कपातीची अपेक्षा कमी झाली आहे. या परिस्थितीचा परिणाम आशियाई बाजारांवरही दिसून येत आहे, जिथे दक्षिण कोरियाचा KOSPI आणि जपानचा Nikkei यांसारख्या प्रमुख निर्देशांकांमध्ये मोठी घसरण झाली आहे. भारतीय बाजारासाठी ही केवळ तात्पुरती घसरण नसून, बाजारातील तरलता (liquidity) कमी होण्याची चिंता वाढली आहे.
FPIs चा रोखे (Capital) बाहेर
आकडेवारीनुसार, Foreign Portfolio Investors (FPIs) ने यावर्षी आतापर्यंत तब्बल ₹2.67 लाख कोटी रुपये काढून घेतले आहेत. जूनच्या पहिल्या आठवड्यातच त्यांनी ₹43,000 कोटी विकले आहेत. हा केवळ बाजारातून बाहेर पडण्याचा प्रकार नसून, जागतिक स्तरावर कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि उदयोन्मुख तंत्रज्ञान IPOs मध्ये पैशांची मोठी फेररचना (capital rotation) होत आहे. जोपर्यंत AI ट्रेडमध्ये मोठी वाढ दिसत राहील, तोपर्यंत भारतासारख्या उदयोन्मुख बाजारपेठांमधून पैशांचा ओघ बाहेर जाण्याची शक्यता आहे. त्यातच, रुपया 6% ने घसरल्याने परदेशी गुंतवणूकदारांसाठी परतावा कमी होत आहे.
RBI ची भूमिका आणि वाढते धोके
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने व्याजदर 5.25% वर कायम ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे. महागाई वाढण्याची शक्यता वर्तवून GDP वाढीचा अंदाज 6.6% पर्यंत खाली आणला आहे. याचा अर्थ RBI आता बाजारातील धोके कमी करण्यावर लक्ष केंद्रित करत आहे.
सर्वात मोठा धोका म्हणजे भारताची कच्च्या तेलावरील (crude oil) अवलंबित्व. इराणने इस्रायलवर केलेल्या हल्ल्यानंतर तेलाच्या किमती वाढल्या आहेत, ज्यामुळे महागाई आणि चालू खात्यावर (current account) परिणाम होण्याची भीती आहे. तांत्रिकदृष्ट्या, Nifty 50 ने 23,077–23,270 ची महत्त्वाची सपोर्ट लेव्हल गमावल्यास, तो 22,250 पर्यंत घसरू शकतो.
पुढील वाटचाल
सरकारने सरकारी रोख्यांमध्ये (government securities) गुंतवणुकीची सोय उपलब्ध करून दिली असली तरी, हे उपाय दीर्घकालीन मदत करतील. सध्या बाजाराचे लक्ष वैयक्तिक कंपन्यांच्या कामगिरीवर आणि क्षेत्रांवर असेल. जागतिक भू-राजकीय परिस्थिती स्थिर होईपर्यंत आणि टेक मालमत्तेतील गुंतवणुकीचा कल कमी होईपर्यंत, Nifty अस्थिर आणि मर्यादित श्रेणीत राहण्याची शक्यता आहे.
