भारतीय गुंतवणूकदारांनी लिबरलाइज्ड रेमिटन्स स्कीम (LRS) द्वारे जून महिन्यात परदेशी इक्विटी आणि डेट मार्केटमध्ये विक्रमी **$456.69 दशलक्ष** इतकी मोठी गुंतवणूक केली आहे. देशांतर्गत बाजारातील सुस्त कामगिरी आणि GIFT City मधील सुलभ नियमांमुळे गुंतवणूकदारांचा कल आता जागतिक बाजारांकडे झुकला आहे.
भारतीय गुंतवणूकदारांचा दृष्टिकोन आता जागतिक स्तरावर बदलत आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) आकडेवारीनुसार, जून २०२६ मध्ये परदेशी मालमत्ता वर्गांमध्ये $456.69 दशलक्ष इतका निधी वळवण्यात आला आहे. त्याच महिन्यात प्रवासासाठी आणि शिक्षणासाठी परदेशात पाठवण्यात आलेला एकूण निधी $2.55 अब्ज इतका होता, परंतु शेअर बाजार आणि डेट मार्केटमधील ही मोठी गुंतवणूक धोरणात्मक बदलाचे संकेत देते.
ग्लोबल बेंचमार्कची ओढ
या गुंतवणुकीमागील मुख्य कारण म्हणजे Nifty 50 सारख्या भारतीय इंडेक्सची गेल्या दोन वर्षांतील स्थिर किंवा नकारात्मक कामगिरी. याउलट, S&P 500 आणि Nasdaq 100 सारख्या जागतिक इंडेक्सने दमदार वाढ नोंदवली आहे. यामुळेच भारतीय गुंतवणूकदार आता त्या टेक कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये रस घेत आहेत, जे भारतात सहज उपलब्ध नाहीत.
GIFT City चा फायदा
गिफ्ट सिटीमधील आर्थिक सुधारणांमुळे रिटेल गुंतवणूकदारांसाठी परदेशी बाजारात प्रवेश करणे अत्यंत सोपे झाले आहे. काही फंड मॅनेजर्सनी तर गुंतवणुकीची किमान मर्यादा $5,000 वरून थेट $500 पर्यंत खाली आणली आहे. तसेच, गिफ्ट सिटीमधील फंडांना RBI च्या $7 अब्ज च्या जागतिक गुंतवणुकीच्या मर्यादेतून सवलत मिळाल्याने गुंतवणूकदारांना अधिक लवचिकता मिळाली आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा
जागतिक वैविध्य (Diversification) चांगले असले तरी, गुंतवणूकदारांनी काही धोक्यांचा विचार करणे आवश्यक आहे. यामध्ये रुपयाचे डॉलरच्या तुलनेत होणारे अवमूल्यन (Currency Depreciation) हा मोठा फॅक्टर आहे. जर रुपया कमकुवत झाला, तर परदेशातील नफा भारतात आणताना कमी होऊ शकतो. याशिवाय, जागतिक भू-राजकीय तणाव, आंतरराष्ट्रीय धोरणांमधील अस्थिरता आणि परदेशातील क्लिष्ट कर नियम (Tax Requirements) यांकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही.