भारतीय सरकारी बाँड्सवर गेल्या ३० वर्षांतील सर्वात मोठी विक्रीचा दबाव दिसून येत आहे. कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि रुपयाच्या कमजोरीमुळे १० वर्षांच्या बेंचमार्क बाँड यील्डमध्ये (Bond Yield) **७.४७%** पर्यंत वाढ झाली आहे.
भारतीय सरकारी बाँड मार्केटमध्ये सध्या अस्थिरतेचे वातावरण असून सलग दहाव्या आठवड्यात घसरण पाहायला मिळत आहे. गेल्या ३० वर्षांतील हा सर्वात मोठा नकारात्मक टप्पा आहे. बाँड मार्केटच्या नियमांनुसार, जेव्हा यील्ड वाढते, तेव्हा बाँडच्या किमती कमी होतात, ज्याचा अर्थ गुंतवणूकदारांकडून मागणी कमी होत असल्याचे स्पष्ट होते.
घसरणीची मुख्य कारणे
या पडझडीमागे वाढते ऊर्जेचे दर हे मुख्य कारण आहे. सौदी अरेबियातील भौगोलिक तणावामुळे ब्रेंट क्रूड ऑईलच्या किमती ५ महिन्यांच्या उच्चांकावर पोहोचल्या आहेत. तेल महागल्यामुळे भारताचे आयात बिल वाढले आहे, ज्याचा थेट परिणाम रुपयावर होत आहे. डॉलरच्या तुलनेत रुपया ९४.९४ च्या पातळीवर बंद झाला असून, ऑईल मार्केटिंग कंपन्यांच्या मागणीमुळे रुपयावर मोठा दबाव आहे.
परकीय चलन साठ्यावर परिणाम
भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) आकडेवारीनुसार, १६ ऑक्टोबर रोजी संपलेल्या आठवड्यात फॉरेक्स रिझर्व्हमध्ये ५.०१ अब्ज डॉलर्सची घट होऊन ती ७२१.०२ अब्ज डॉलर्सवर आली आहे. सप्टेंबरपासून आतापर्यंत रिझर्व्हमध्ये एकूण ६५ अब्ज डॉलर्सची घट झाली आहे, कारण आरबीआय बाजारातील चलनाची अस्थिरता नियंत्रित करण्यासाठी प्रयत्न करत आहे.
जागतिक बाजाराचा परिणाम
जागतिक स्तरावर गुंतवणूकदार 'रिस्क-ऑफ' (Risk-off) धोरण अवलंबत आहेत. तंत्रज्ञान क्षेत्रासारख्या जोखमीच्या पर्यायांतून भांडवल काढून ते US Treasuries सारख्या सुरक्षित पर्यायांकडे वळवले जात आहे. परिणामी, भारतासारख्या उदयोन्मुख बाजारपेठांमधून भांडवलाचा ओघ कमी होताना दिसत आहे. आता येणाऱ्या काळात कच्च्या तेलाच्या किमती आणि रुपयाचे स्थैर्य यावरच बाजाराची दिशा अवलंबून असेल.