१६ व्या वित्त आयोगाचे अध्यक्ष अरविंद पानगाडिया यांनी सांगितले की, देशांतर्गत उत्पादन आणि विक्रमी साठ्यामुळे भारत जागतिक अन्न आणि खत संकटापासून सुरक्षित आहे. पुरवठा साखळीतील विविधतेमुळे भारताची स्थिती भक्कम झाली आहे.
भक्कम साठा आणि रणनीती
ऑक्टोबर २०२६ मध्ये झालेल्या ५ व्या कौटिल्य इकॉनॉमिक कॉन्क्लेव्हमध्ये बोलताना अरविंद पानगाडिया यांनी सांगितले की, युक्रेन आणि पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणाव असूनही भारतात अन्न आणि खत पुरवठा सुरळीत राहील. सरकारने खत कारखाने पुन्हा सुरू करण्यावर आणि आयातीचे स्रोत विविधीकृत करण्यावर भर दिल्याने भारताचे अर्थकारण अधिक लवचिक झाले आहे.
खत साठ्यात ३८% वाढ
सध्याच्या आकडेवारीनुसार, ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला राष्ट्रीय खत साठा १७.०१ दशलक्ष टनांवर पोहोचला आहे, जो गेल्या वर्षीच्या तुलनेत ३८% जास्त आहे. हा वाढीव साठा जागतिक बाजारातील अस्थिरतेपासून शेतकऱ्यांना संरक्षण देतो आणि पिकांसाठी आवश्यक घटकांची उपलब्धता सुनिश्चित करतो.
भविष्यातील संधी आणि आव्हाने
परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी '४ एफ' (अन्न, इंधन, खते आणि वित्त) संकटाचा इशारा दिला होता. मात्र, पानगाडिया यांच्या मते, सरकारी हस्तक्षेपामुळे भारतीय ग्राहक किमतींच्या मोठ्या झटक्यांपासून वाचले आहेत. येणाऱ्या काळात जागतिक मागणी वाढल्यास भारत कृषी निर्यातीमध्ये मोठी आघाडी घेऊ शकतो. मात्र, 'सुपर एल निनो' (Super El Niño) सारखे हवामान बदल आणि जागतिक ऊर्जा बाजारातील अस्थिरता हे घटक अजूनही आव्हानात्मक ठरू शकतात, ज्यावर गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष असेल.