भारत आणि व्हिएतनाम यांच्यातील द्विपक्षीय व्यापार FY2026 मध्ये **$18.3 अब्ज** पर्यंत पोहोचला आहे. मात्र, हाय-टेक इलेक्ट्रॉनिक्सच्या वाढत्या आयातीमुळे भारताची व्यापार तूट (Trade Deficit) **$4.9 अब्ज** पर्यंत वाढली आहे.
व्यापार तुटीचे वाढते आव्हान
भारत आणि व्हिएतनाम यांच्यातील आर्थिक संबंध अधिक दृढ होत आहेत, याचा पुरावा म्हणजे $18.3 अब्ज चा एकूण व्यापार. मात्र, या व्यापार संबंधात एक मोठी अडचण समोर आली आहे ती म्हणजे $4.9 अब्ज इतकी वाढलेली व्यापार तूट. ही तूट मागील काळाच्या तुलनेत जवळपास सात पटीने वाढली असून, ती भारताच्या जागतिक पुरवठा साखळीतील (Global Supply Chain) बदलांचे संकेत देत आहे.
इलेक्ट्रॉनिक्स आयातीचा प्रभाव
गेल्या चार वर्षांत द्विपक्षीय व्यापार ७% च्या दराने वाढत असला, तरी भारताची व्हिएतनाममधून होणारी आयात १२% च्या वेगाने वाढत आहे. FY2026 मध्ये ही आयात $11.6 अब्ज पर्यंत पोहोचली आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे भारताची वाढती हाय-टेक मागणी. भारतात होणाऱ्या असेंब्ली ऑपरेशन्ससाठी आवश्यक असलेले फ्लॅट-पॅनेल डिस्प्ले, टेलिकॉम उपकरणे आणि कॉम्प्युटिंग पेरीफेरल्स मोठ्या प्रमाणात व्हिएतनाममधून मागवले जात आहेत.
निर्यातीचे बदलते चित्र
भारताच्या निर्यातीतही आता बदल दिसून येत आहेत. लोखंड आणि स्टीलवर आधारित जुनी निर्यात आता कमी होत असून, त्याऐवजी फ्रोजन बोवाइन मीट, ॲल्युमिनियम आणि सागरी उत्पादने (Marine Products) यांसारख्या वस्तूंवर भर दिला जात आहे. तरीही, या निर्यातीचे प्रमाण अद्याप इलेक्ट्रॉनिक्स आयातीचा खर्च भरून काढण्यासाठी पुरेसे नाही.
भविष्यातील ध्येय
दोन्ही देशांनी २०३० पर्यंत आपला द्विपक्षीय व्यापार $२५ ते $३० अब्ज पर्यंत नेण्याचे ध्येय ठेवले आहे. मे २०२६ मध्ये स्वाक्षरी झालेल्या 'एनहान्स कॉम्प्रिहेन्सिव्ह स्ट्रॅटेजिक पार्टनरशिप'मुळे लॉजिस्टिक आणि तंत्रज्ञानातील सहकार्य वाढण्याची अपेक्षा आहे. आता भारतासाठी महत्त्वाचे ठरेल ते म्हणजे तंत्रज्ञान क्षेत्रात आपली निर्यात वाढवून ही व्यापार तूट कशी संतुलित केली जाते.