अमेरिकेशी ट्रेड डील, बाजारात तुफानी तेजी
अमेरिकेसोबत प्रलंबित असलेला ट्रेड डिस्प्यूट (Trade Dispute) अखेर मिटला आहे. या करारामुळे भारतीय इक्विटी मार्केटमध्ये (Equity Market) मोठी उसळी पाहायला मिळाली. आज सेन्सेक्स (Sensex) 2.54% नी वाढून 83,739.13 वर बंद झाला, तर निफ्टी 50 (Nifty 50) 2.55% नी वाढून 25,727.55 वर पोहोचला. या तेजीमुळे BSE-लिस्टेड कंपन्यांच्या मार्केट कॅपिटलायझेशनमध्ये (Market Capitalization) अंदाजे ₹12.1 लाख कोटी ($1.5 ट्रिलियन) ची भर पडली असून, एकूण बाजार भांडवल आता सुमारे ₹467.1 लाख कोटी ($5.16 ट्रिलियन) पर्यंत पोहोचले आहे. फॉरेन पोर्टफोलिओ इन्वेस्टर्सनी (FPI) ₹5,236 कोटी गुंतवले, जे मागील वर्षातील मोठ्या प्रमाणात झालेल्या आउटफ्लोनंतर (Outflow) बाजारात पुन्हा विश्वास निर्माण करत आहे. भारतीय रुपयानेही डॉलरच्या तुलनेत 1% पेक्षा जास्तची सुधारणा केली असून, तो 90.27 च्या पातळीजवळ व्यवहार करत आहे. गेल्या पाच वर्षांतील ही रुपयाची सर्वात मोठी एका दिवसातील वाढ आहे. या करारामुळे अनेक महिन्यांपासून बाजारावर असलेले अनिश्चिततेचे सावट दूर झाले आहे.
'चायना प्लस वन' स्ट्रॅटेजीला बळ
हा ट्रेड करार भारताला जागतिक 'चायना प्लस वन' (China Plus One) स्ट्रॅटेजीमध्ये (Strategy) मजबूत स्थान मिळवून देण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. अनेक मल्टीनॅशनल कंपन्या (Multinational Companies) चीनवरील आपले अवलंबित्व कमी करण्यासाठी पुरवठा साखळ्यांमध्ये (Supply Chains) विविधता आणण्याचा प्रयत्न करत आहेत. अमेरिका आणि भारतातील परस्पर टॅरिफ्स (Tariffs) 50% वरून 18% पर्यंत कमी झाल्याने, अमेरिकन मार्केटमध्ये भारतीय निर्यातीची स्पर्धात्मकता (Competitiveness) लक्षणीयरीत्या वाढली आहे. यामुळे इलेक्ट्रॉनिक मॅन्युफॅक्चरिंग सर्व्हिसेस (EMS), ऑटो ॲन्सिलरीज (Auto Ancillaries), टेक्सटाईल्स (Textiles) आणि स्पेशॅलिटी केमिकल्स (Specialty Chemicals) यांसारख्या क्षेत्रांना थेट फायदा होण्याची अपेक्षा आहे. या करारामुळे कंपन्यांना आता टॅरिफच्या धोक्यांऐवजी उत्पादन क्षमता वाढवण्यावर लक्ष केंद्रित करता येईल. मागील वर्षी, या ट्रेड डिस्प्यूटमुळे भारतीय इक्विटीज आशियातील सर्वात कमकुवत परफॉर्मरपैकी एक होते, त्यामुळे या तोडग्याचे महत्त्व अधिकच वाढले आहे. सुमारे $5.3 ट्रिलियन मूल्याचे भारतीय मार्केट 2025 मध्ये जगातील चौथ्या क्रमांकाचे सर्वात मोठे मार्केट म्हणून ओळखले जाते.
विश्लेषकांचे मत आणि पुढील वाटचाल
विश्लेषकांच्या मते, हा ट्रेड करार आणि अलीकडील काही आर्थिक धोरणांमुळे बाजारात येणाऱ्या पैशांची (Capital Inflows) आणि मॅन्युफॅक्चरिंगमध्ये होणाऱ्या गुंतवणुकीची (Manufacturing Investment) दृश्यमानता (Visibility) सुधारली आहे. रिलायन्स इंडस्ट्रीज (Reliance Industries), एचडीएफसी बँक (HDFC Bank), आयसीआयसीआय बँक (ICICI Bank) आणि स्टेट बँक ऑफ इंडिया (SBI) यांसारख्या कंपन्यांनी आजच्या मोठ्या वाढीमध्ये प्रमुख भूमिका बजावली. अनेक ब्रोकरेजेसनी (Brokerages) या शेअरबद्दल सकारात्मक दृष्टिकोन व्यक्त केला आहे. उदाहरणार्थ, आयसीआयसीआय बँकेसाठी ₹1750 तर रिलायन्स इंडस्ट्रीजसाठी ₹1950 (2028 पर्यंत), ₹2250 (2029 पर्यंत) आणि ₹2600 (2030 पर्यंत) पर्यंतची टार्गेट प्राईस (Target Price) देण्यात आली आहे. रिलायन्सचे नवीन एनर्जी आणि डिजिटल व्यवसायातील विस्तारही या वाढीला कारणीभूत ठरत आहे. सध्या सेन्सेक्सचा P/E रेशो (P/E Ratio) सुमारे 22.5 आणि निफ्टीचा P/E रेशो सुमारे 22.4 आहे, ज्यामुळे हे सूचित होते की वाढ मजबूत असली तरी, व्हॅल्युएशन (Valuation) अजूनही वाढीला सपोर्ट करत आहे.