Whalesbook
अमेरिकेकडून शुल्क कपातीचा बाजाराला दिलासा
अमेरिकेने भारतीय वस्तूंवरील आयात शुल्क कमी करण्याची घोषणा करताच भारतीय शेअर बाजारात आज मोठी उसळी पाहायला मिळाली. या सकारात्मक बातमीमुळे महिन्याभरापासून सुरू असलेली व्यापाराशी संबंधित चिंता (Trade Uncertainty) दूर झाली. निफ्टी ५० (Nifty 50) निर्देशांक दिवसा इंट्रा-डे मध्ये 26,341 पर्यंत पोहोचला, मात्र शेवटी 639 अंकांच्या तेजीसह 25,727 वर स्थिरावला. गेल्या एका वर्षातील ही सर्वात मोठी एकदिवसीय टक्केवारी वाढ ठरली, जिथे निफ्टीमध्ये 2.4% ची वाढ नोंदवली गेली. बँक निफ्टीने (Bank Nifty) देखील 61,764 अंकांचा नवा सर्वकालीन उच्चांक गाठला. या व्यापक तेजीमुळे बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (BSE) शी संबंधित कंपन्यांचे बाजार भांडवल (Market Capitalization) अंदाजे ₹20 लाख कोटींनी वाढले. अदानी एंटरप्रायझेस, अदानी पोर्ट्स आणि जिओ फायनान्शियल सर्व्हिसेस यांसारख्या कंपन्यांनी निफ्टी ५० मध्ये चांगली कामगिरी केली, तर रिॲल्टी (Realty), केमिकल्स (Chemicals) आणि फायनान्शियल सर्व्हिसेस (Financial Services) क्षेत्रांनी बाजारात आघाडी घेतली. मिड कॅप १०० (Midcap 100) आणि स्मॉल कॅप १०० (Smallcap 100) निर्देशांकांमध्येही अंदाजे 2.8% ची मजबूत वाढ दिसून आली, जी सर्व स्तरांवरील गुंतवणूकदारांच्या सहभागाचे संकेत देते.
विश्लेषकांचे मत: तेजी टिकेल का? व्हॅल्युएशन्सचा अभ्यास
अमेरिकेकडील शुल्क कपातीमुळे आलेली ही तेजी उत्साहवर्धक असली तरी, बाजारातील सध्याची स्थिती पाहता व्हॅल्युएशन्स (Valuations) आणि तुलनात्मक स्थानाचे अधिक बारकाईने विश्लेषण करणे आवश्यक आहे. सध्या निफ्टी ५० निर्देशांक सुमारे 25 पट प्राइस-टू-अर्निंग्ज (P/E) गुणोत्तरावर व्यवहार करत आहे, जे MSCI इमर्जिंग मार्केट्स (Emerging Markets) निर्देशांकाच्या सुमारे 17 पट P/E पेक्षा लक्षणीयरीत्या जास्त आहे. या प्रीमियम व्हॅल्युएशनमुळे असे सूचित होते की बाजारातील भावना सुधारल्या असल्या तरी, सध्याच्या मूल्यांना न्याय देण्यासाठी कंपनीच्या कमाईत (Earnings Growth) सातत्यपूर्ण वाढ होणे आवश्यक आहे. ऐतिहासिक नोंदीनुसार, अमेरिका आणि भारत यांच्यातील पूर्वीच्या सकारात्मक व्यापार बातम्यांमुळे (उदा. २०२४ च्या उत्तरार्धात) बाजारात एका आठवड्यात 3-5% पर्यंत तेजी आली होती, त्यानंतर बाजारात स्थिरता आली. याउलट, व्यापार विवादांच्या काळात लक्षणीय घसरण झाली होती, जसे की २०२३ च्या मध्यावर एका व्यापार विवादाने निफ्टीमध्ये एका महिन्यात 7% घट झाली होती.
मॅक्रो इकॉनॉमी आणि एफआयआय (FII) ची भूमिका
सध्याच्या जागतिक अर्थव्यवस्थेचा विचार केल्यास, प्रमुख अर्थव्यवस्थांमध्ये महागाई (Inflation) 2-3% पर्यंत खाली आली आहे आणि व्याजदर २०२६ च्या उत्तरार्धात स्थिर राहण्याची किंवा हळूहळू कमी होण्याची अपेक्षा आहे. २०२५ मध्ये $10 अब्ज डॉलर्सची निव्वळ विक्री (Net Sell-off) केल्यानंतर, परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदार (FIIs) आता बाजारात परतण्याची चिन्हे दिसत आहेत. जानेवारी २०२६ मध्ये $1 अब्ज डॉलर्सची निव्वळ खरेदी (Net Inflows) नोंदवली गेली आहे, जे रुपयाच्या स्थिरतेसाठी आणि इक्विटी प्रवाहांसाठी एक सकारात्मक संकेत आहे. २०२६ पर्यंत भारतीय रुपया डॉलरच्या तुलनेत 83-84 च्या आसपास स्थिर राहण्याचा अंदाज आहे.
पुढील वाटचाल आणि व्हॅल्युएशन्सची चिंता
विश्लेषक भारतीय इक्विटीबाबत सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवत आहेत, कारण व्यापारातील अनिश्चितता कमी झाल्यामुळे त्यांना एक मोठा आधार दिसतो. मोतीलाल ओसवाल (Motilal Oswal) चे सिद्धार्थ खेमका (Siddhartha Khemka) यांनी एफआयआयच्या गुंतवणुकीत वाढ, रुपयाचे मजबूत होणे आणि बाजारातील एकूण भावना सुधारणे यासारख्या सकारात्मक बाबींवर भर दिला आहे. अलीकडील व्यापार करार आणि आगामी केंद्रीय अर्थसंकल्पीय (Union Budget) घोषणांमुळे क्षेत्रा-विशिष्ट घडामोडींमुळे नजीकच्या काळात बाजारात गती कायम राहण्याची शक्यता आहे. तांत्रिकदृष्ट्या (Technically), निफ्टीने 25,250 (200-DMA) आणि 25,630 (100-DMA) या आपल्या २००-दिवसीय आणि १००-दिवसीय मूव्हिंग ॲव्हरेज (DMA) ला पुन्हा पार केले आहे, जे तेजीचा संकेत देत आहे. एच.डी.एफ.सी. सिक्युरिटीजचे (HDFC Securities) नागराज शेट्टी (Nagaraj Shetti) यांच्या मते, 25,600 च्या वर व्यवहार सुरू राहिल्यास निफ्टी 26,000 आणि 26,300 अंकांपर्यंत पोहोचू शकतो. तथापि, उच्च P/E गुणोत्तर चिंताजनक आहे. सीएलएसए (CLSA) आणि मॉर्गन स्टॅनली (Morgan Stanley) सारख्या प्रमुख ब्रोक्रेजेसनी भारतासाठी 'ओव्हरवेट' (Overweight) रेटिंग कायम ठेवली आहे, परंतु काही विश्लेषकांना कमाईत अपेक्षित वाढ न झाल्यास व्हॅल्युएशन्सबद्दल चिंता व्यक्त करत आहेत. वर्षाच्या अखेरीस निफ्टीसाठी 27,000-27,500 पर्यंत जाण्याचे अंदाज वर्तवले जात आहेत, जे जागतिक व्यापार संबंधांमधील सातत्य आणि देशांतर्गत आर्थिक कामगिरीवर अवलंबून असेल.