शांततेच्या आशेने बाजारात जोरदार तेजी
बुधवार, 1 एप्रिल 2026 रोजी भारतीय शेअर बाजारात जोरदार तेजी पाहायला मिळाली. BSE सेन्सेक्स 1,187 अंकांनी ( 1.65% ) वाढला, तर Nifty 50 मध्ये 348 अंकांची ( 1.56% ) वाढ झाली. बाजारात सर्वत्र तेजी होती, जिथे 24 पैकी 25 सेक्टर्समध्ये वाढ दिसून आली. या तेजीमुळे गुंतवणूकदारांच्या संपत्तीत ₹9.60 लाख कोटींची भर पडली. मागील दोन सत्रांमध्ये झालेल्या नुकसानीतून बाजाराने वेगाने रिकव्हरी केली. विशेष म्हणजे, फॉरेन इन्स्टिट्यूशनल इन्व्हेस्टर्स (FIIs) ₹8,331 कोटींची विक्री करत होते, तर डोमेस्टिक इन्स्टिट्यूशनल इन्व्हेस्टर्स (DIIs) ₹7,172 कोटींची खरेदी करून बाजारात आधार देत होते.
व्हॅल्युएशन आणि कमाईचा अंदाज
बाजारात तात्काळ तेजी असली तरी, तज्ज्ञ अल्प-मुदतीच्या (short-term) दृष्टीने सावधगिरीचा सल्ला देत आहेत. कोटक सिक्युरिटीजचे MD & CEO श्रीपाल शाह यांनी दीर्घकालीन (long-term) दृष्टिकोन तेजीचा (bullish) ठेवला आहे, पण गुंतवणूकदारांना हळूहळू गुंतवणूक करण्याचा आणि संघर्षातील स्पष्ट संकेत मिळेपर्यंत मोठ्या गुंतवणुकीपासून दूर राहण्याचा सल्ला दिला आहे. विश्लेषकांच्या मते, Nifty 50 सध्या 20 पट फॉरवर्ड प्राइस-अर्निंग्स (P/E) वर ट्रेड करत आहे, जे जागतिक बाजाराच्या तुलनेत योग्य मानले जात आहे. मात्र, बर्न्स्टाईन (Bernstein) च्या एका अहवालानुसार, भारतीय इक्विटीचे व्हॅल्युएशन (valuations) 20 पेक्षा जास्त P/E सह थोडे जास्त आहेत, ज्यामुळे त्यांनी भारतीय इक्विटीला 'न्यूट्रल' रेटिंग देऊन 2026 साठी मर्यादित परताव्याचा अंदाज वर्तवला आहे. दुसरीकडे, कोटक सिक्युरिटीजने डिसेंबर 2026 पर्यंत Nifty साठी 29,120 चे लक्ष्य ठेवले आहे आणि FY27 मध्ये 17% च्या दमदार कमाईची (earnings growth) अपेक्षा केली आहे.
आव्हाने: FIIs ची विक्री आणि कच्च्या तेलाच्या किमती
बाजाराची ही तेजी टिकवून ठेवण्यासाठी काही मोठ्या आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे. परदेशी गुंतवणूकदार (FIIs) सातत्याने भारतीय शेअर्स विकत आहेत; मार्च 2026 मध्ये त्यांनी तब्बल ₹1.11 लाख कोटींची विक्री केली, जो एक विक्रमी आकडा आहे. जागतिक पातळीवर वाढलेली अनिश्चितता, चलनातील चढ-उतार आणि भू-राजकीय तणाव यांमुळे ही विक्री होत आहे. भारतीय रुपया देखील अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत घसरला आहे, जो 1 एप्रिल 2026 रोजी सुमारे ₹93.6860 च्या पातळीवर ट्रेड करत होता. यामुळे परदेशी गुंतवणूकदारांच्या परताव्यावर परिणाम होत आहे. त्याचबरोबर, पश्चिम आशियातील संघर्षांमुळे कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाई वाढण्याचा आणि व्यापार तूट (trade deficit) वाढण्याचा धोका आहे.
भविष्यातील वाटचाल: सावध आशावाद
भविष्यातील वाटचालीकडे पाहता, तज्ज्ञांचे मत विभागलेले असले तरी, एकंदरीत सावध आशावाद (cautious optimism) दिसून येतो. स्टँडर्ड चार्टर्ड इंडिया (Standard Chartered India) ने 2026 साठी इक्विटीमध्ये 'ओव्हरवेट' (overweight) रेटिंग दिली आहे, कारण अर्थव्यवस्था पूर्वपदावर येत आहे आणि संभाव्यतः परदेशी गुंतवणुकीचा ओघ वाढू शकतो. याउलट, बर्न्स्टाईनने 2026 साठी 'न्यूट्रल' (Neutral) स्टान्स ठेवत, सायक्लिकल स्टॉक्सपासून सावध राहण्याचा आणि लार्ज-कॅप्समध्ये गुंतवणूक करण्यास प्राधान्य देण्याचा सल्ला दिला आहे. अनेक विश्लेषक FY27 मध्ये बाजारात लक्षणीय सुधारणा (turnaround) अपेक्षित करत आहेत, विशेषतः स्मॉल आणि मिड-कॅप्समध्ये. DIIs ची मजबूत खरेदी आणि PSU बँक्ससारख्या क्षेत्रांनी FY26 मध्ये दाखवलेली ताकद, देशांतर्गत मागणी (domestic demand) आणि मजबूत फंडामेंटल्स (fundamentals) बाजारातील अस्थिरता (volatility) हाताळण्यासाठी महत्त्वाचे ठरतील असे दिसते.