जागतिक दिलासा भारतीय बाजाराला तारू शकला नाही
सोमवार, १८ मे २०२६ रोजी भारतीय शेअर बाजारात अस्थिर सत्र दिसून आले. Nifty 50 इंडेक्स 0.03% नी वाढून 23,649.95 वर बंद झाला, तर BSE Sensex 77 अंक वाढून 75,315.04 वर स्थिरावला. जागतिक स्तरावर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणवर हल्ला करण्याची योजना अचानक रद्द केल्याने भू-राजकीय तणाव निवळला होता. यामुळे तेलाच्या किमतींमध्ये मोठी घसरण झाली, ब्रेंट क्रूड फ्युचर्स 2% नी घसरून सुमारे $109.15 प्रति बॅरलवर आले, तर WTI 1.27% नी घसरून $107.28 वर पोहोचले. या घडामोडींमुळे जपानचा Nikkei आणि ऑस्ट्रेलियाचा ASX 200 सारखे आशियाई बाजार सावरले, परंतु भारतीय निर्देशांकांवर याचा पूर्ण परिणाम झाला नाही. Nifty मध्ये दिवसादरम्यान 1.4% पर्यंतची अस्थिरता दिसून आली.
देशांतर्गत महागाईचा दबाव जाणवला
जागतिक सकारात्मक बातम्या असूनही, बाजारातील ही शांतता देशांतर्गत चिंतेकडे निर्देश करते. वाढती महागाई ही एक प्रमुख समस्या आहे. नुकतीच पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींमध्ये प्रति लिटर 90 पैशांपर्यंत वाढ झाली, जी एका आठवड्यातील दुसरी वाढ आहे. तज्ज्ञांच्या मते, इंधनाच्या वाढत्या किमतींमुळे लॉजिस्टिक्स, मालवाहतूक आणि उत्पादन खर्चात वाढ होण्याची शक्यता आहे. इंधनाच्या वाढत्या किमतींमुळे होलसेल प्राइस इंडेक्स (WPI) महागाई आधीच वाढली आहे आणि ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) महागाईवरही याचा दबाव येण्याची शक्यता आहे. कमकुवत रुपया आणि परदेशी गुंतवणूकदारांची विक्रीही बाजारातील अस्थिरता वाढवत आहे.
मिश्र क्षेत्र आणि कंपन्यांच्या बातम्या
विविध क्षेत्रांमध्ये संमिश्र प्रतिसाद दिसून आला. IT सेक्टरने थोडा आधार दिला, Infosys चे शेअर्स 2.38% नी वाढले. Infosys चा P/E रेशो सुमारे 14.72-15.05 आहे, जो ऐतिहासिक सरासरीपेक्षा कमी आहे. Bharti Airtel चे शेअर्स 1.66% नी वाढले, कारण एका अॅनालिस्टने 'Hold' रेटिंग दिली. मात्र, प्रमुख बँकिंग आणि मेटल स्टॉक्समध्ये घसरण दिसून आली. State Bank of India (SBI) 2.53% नी घसरला, तर Tata Steel 3.15% नी सर्वात जास्त घसरलेल्या शेअर्सपैकी एक होता. Tata Steel चा P/E रेशो सुमारे 28.53-30.3 आहे, जो त्याच्या ऐतिहासिक सरासरीपेक्षा जास्त आहे. इतर बातम्यांमध्ये, Stylam Industries आणि Paisalo Digital मध्ये प्रमोटर्सनी (Promoters) त्यांच्या शेअर्सची हिस्सेदारी वाढवली. Adani Green Energy ने सांगितले की, युनायटेड स्टेट्सचे डिपार्टमेंट ऑफ जस्टिस (US DOJ) आरोप मागे घेणार आहे, मात्र याबाबत न्यायालयाचा अंतिम आदेश येणे बाकी आहे. Eicher Motors आपल्या उपकंपनी VE Commercial Vehicles द्वारे VE Connected Solutions मध्ये ₹1 कोटी गुंतवून 74% हिस्सेदारी वाढवणार आहे.
तणाव निवळला तरी चिंता कायम
जागतिक भू-राजकीय तणाव निवळल्यानंतरही आणि तेलाच्या किमती कमी असूनही भारतीय बाजारात तेजी न येण्याचे कारण म्हणजे देशांतर्गत समस्या. आंतरराष्ट्रीय तेल दरांमध्ये घट असूनही देशांतर्गत इंधन दरांमध्ये सातत्याने होणारी वाढ हे याचे मुख्य कारण आहे. यामुळे महागाईवर थेट परिणाम होत आहे. होलसेल महागाई आधीच साडेतीन वर्षांच्या उच्चांकावर आहे आणि यात आणखी वाढ अपेक्षित आहे. कमकुवत रुपया आयात खर्च वाढवतो आणि परदेशी गुंतवणूकदारांना दूर ठेवू शकतो. Tata Steel सारख्या कंपन्यांसाठी, 28.53 ते 30.3 चा P/E रेशो, त्याच्या 8.16 च्या १०-वर्षांच्या सरासरीपेक्षा खूप जास्त आहे, जे दर्शवते की कंपनीचे मूल्यांकन त्याच्या कमाईच्या इतिहासाच्या तुलनेत जास्त असू शकते. Adani Green Energy चा P/E रेशो, सुमारे 127.17 किंवा 146, खूप जास्त आहे, ज्यामुळे वाढीच्या मोठ्या अपेक्षा दिसून येतात.
बाजाराचा दृष्टिकोन सावध
विश्लेषक सावध दृष्टिकोन बाळगून आहेत. भू-राजकीय अनिश्चितता आणि देशांतर्गत महागाईचा दबाव बाजारावर राहील. नजीकच्या काळात बाजाराची दिशा कच्च्या तेलाच्या किमती, रुपयातील चढ-उतार आणि रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) महागाईवर कसे नियंत्रण ठेवते यावर अवलंबून असेल. IT क्षेत्रासारखे काही क्षेत्र चांगली कामगिरी करत असले तरी, वाढत्या महागाई आणि संभाव्य आर्थिक मंदीच्या चिंतेमुळे बाजारातील एकूण भावना सध्या तरी दबावाखाली आहे.