भारतीय शेअर बाजार: तेजीची आशा, पण 'या' दोन मोठ्या चिंतेमुळे गुंतवणूकदार सावध!

जागतिक तेजीचा भारतीय बाजाराला आधार

मध्य पूर्वेतील भू-राजकीय तणाव कमी होत असल्याने जागतिक वित्तीय बाजारात दिलासा पसरला आहे. याचा सकारात्मक परिणाम भारतीय शेअर बाजारावरही दिसण्याची शक्यता आहे. GIFT Nifty फ्युचर्समध्ये मोठी वाढ दिसून येत आहे.

31 मार्च 2026 रोजी अमेरिकेतील Dow Jones, Nasdaq आणि S&P 500 मध्ये सुमारे 3% ची वाढ नोंदवली गेली. तसेच, आशियाई बाजारांमध्ये जपानचा Nikkei 225 सुमारे 3.51% आणि दक्षिण कोरियाचा Kospi तब्बल 5% वाढला. या जागतिक सकारात्मकतेमुळे भारतीय बाजारातही सुमारे 470 अंकांचा ( 2.10% ) तेजीचा 'ओपनिंग' अपेक्षित आहे, ज्यामुळे GIFT Nifty 22,880 वर पोहोचू शकतो.

मागील सत्रात मोठी घसरण

मात्र, ही तेजी सोमवारच्या मोठ्या घसरणीच्या अगदी विरुद्ध आहे. सोमवारच्या सत्रात NSE Nifty 50 488 अंक ( 2.14% ) घसरून 22,331 वर आणि BSE Sensex 1,635.67 अंक ( 2.22% ) घसरून 71,947 वर बंद झाला होता. या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (FIIs) केलेली जोरदार विक्री. मार्च 2026 मध्ये FIIs ने तब्बल ₹1.14 लाख कोटी ( $12.3 अब्ज ) इतका विक्रमी आऊटफ्लो केला. मध्य पूर्वेतील तणाव, रुपयाचे अवमूल्यन आणि कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती यामुळे ही विक्री झाली. याउलट, देशांतर्गत गुंतवणूकदारांनी (DIIs) या महिन्यात सुमारे ₹1.28 लाख कोटी ची खरेदी केली.

कच्च्या तेलाचा मोठा फटका

सध्या ब्रेंट क्रूड ऑइलच्या किमती $100 प्रति बॅरलच्या वर आहेत आणि त्या $110-$120 च्या दरम्यान व्यवहार करत आहेत. भारताची सुमारे 85-90% तेल आयात करावी लागत असल्याने, ही वाढ अर्थव्यवस्थेसाठी मोठी डोकेदुखी ठरत आहे. तज्ञांच्या मते, क्रूड ऑइलच्या किमतीत प्रत्येक $10 ची वाढ भारताच्या चालू खात्यातील तूट (CAD) GDP च्या 0.3-0.4% ने वाढवू शकते. वाढत्या ऊर्जा खर्चामुळे महागाईही वाढण्याचा धोका आहे (GDP वाढीवर 0.5% चा परिणाम), तसेच विमान वाहतूक, सिमेंट आणि खत कंपन्यांच्या नफ्यावरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे. रुपयाचे डॉलरच्या तुलनेत 92 पर्यंत घसरणे आयात खर्च आणखी वाढवत आहे.

गुंतवणूकदारांची चिंता कायम

मध्य पूर्वेतील तणाव कमी झाल्याने जागतिक बाजारात आशावाद असला तरी, मार्च महिन्यातील FIIs ची विक्रमी विक्री दर्शवते की परदेशी गुंतवणूकदार अजूनही सावध आहेत. जोपर्यंत जागतिक धोके कमी होत नाहीत, तोपर्यंत परदेशी भांडवल बाजारात येण्याची शक्यता कमी आहे. कच्च्या तेलाच्या उच्च किमतींमुळे भारताचा आयात खर्च, चालू खात्यातील तूट आणि महागाईचे चित्र अधिक चिंताजनक बनले आहे. यामुळे कंपन्यांच्या नफ्यावर होणारा परिणाम बाजाराच्या वाढीसाठी अडथळा ठरू शकतो. भूतकाळातील भू-राजकीय घटनांमधून बाजार सावरला असला तरी, यंदाची परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची वाटत आहे. काही विश्लेषकांचा असा अंदाज आहे की FIIs ची विक्री आर्थिक वर्ष 2026-27 च्या पहिल्या सहामाहीतही सुरू राहू शकते.