Whalesbook
बाजारात तेजीचे मुख्य कारण: शॉर्ट कव्हरिंग
भारतीय शेअर बाजारात सोमवारी, ८ एप्रिल २०२६ रोजी जोरदार तेजी दिसून आली. प्रमुख निर्देशांक Nifty 50 3.78% नी वाढून 23,997.35 या पातळीवर बंद झाला. बाजारातील जाणकारांच्या मते, ही तेजी नवीन गुंतवणुकीमुळे नव्हे, तर गुंतवणूकदारांनी आपले शॉर्ट पोझिशन्स (Bearish Positions) बंद केल्यामुळे (Short Covering) आली आहे. बाजारातील व्यवहार (Trading Volumes) लक्षणीयरीत्या वाढले, जे गेल्या दोन महिन्यांतील उच्चांक गाठले. मात्र, दुसऱ्या दिवशी ९ एप्रिल रोजी Nifty 50 पुन्हा 23,950 च्या खाली घसरला, यावरून ही तेजी तात्पुरती असल्याचे दिसून येते. अमेरिकेच्या इराणसोबतच्या युद्धविरामाच्या वृत्तामुळे जागतिक तणाव कमी झाला, ज्यामुळे India VIX (एक व्होलॅटिलिटी गेज) 20% नी घसरून 19.70 वर आला.
विदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री सुरूच
बाजारात तात्पुरती तेजी असूनही, विदेशी संस्थागत गुंतवणूकदारांनी (FIIs) शेअर्सची विक्री सुरूच ठेवली आहे. फक्त ८ एप्रिल रोजी FIIs ने ₹2,811 कोटी किमतीचे शेअर्स विकले. मागील 21 ट्रेडिंग सत्रांपासून त्यांची विक्री सुरूच आहे, ज्यात एप्रिल आणि मागील महिन्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणात आउटफ्लो (Outflow) दिसून आला आहे. एप्रिल २०२५ मध्ये ट्रेड टेन्शनमुळे बाजारात झालेली घसरण आणि FIIs चा पैसा बाहेर जाणे, यासारख्या घटनांची आठवण ही विक्री करून देत आहे. जागतिक अनिश्चिततेमुळे विदेशी भांडवल सावध असल्याचे दिसून येते.
व्हॅल्युएशन, पॉलिसी आणि सेक्टर मुव्हमेंट्स
सध्या Nifty 50 चा P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) 21.1 आहे, जो त्याच्या ऐतिहासिक व्हॅल्युएशन रेंजच्या खालच्या टोकाला आहे. HDFC सिक्युरिटीजच्या मते, हा 24.79 (गेल्या १० वर्षांची सरासरी) पेक्षा कमी असल्याने गुंतवणुकीच्या निवडक संधी निर्माण होत आहेत. ८ एप्रिल रोजी, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) आपली रेपो रेट 5.25% वर कायम ठेवत, तटस्थ (Neutral) धोरण कायम ठेवले, ज्यामुळे शेअर बाजाराला पाठिंबा मिळाला. FY27 साठी GDP वाढीचा अंदाज 6.9% असूनही, रिएल्टी, ऑटो आणि बँकिंग सेक्टरमध्ये व्यापक तेजी दिसून आली. मात्र, ९ एप्रिलपर्यंत आयटी (IT) आणि बँकिंग सेक्टरमध्ये विक्रीचा दबाव वाढला, जे सेक्टर-विशिष्ट कमजोरी दर्शवते. FIIs ची विक्री आणि ट्रेड इम्बेलेन्समुळे (Trade Imbalances) रुपया अजूनही दबावाखाली आहे.
तेजी टिकेल का? प्रश्नचिन्ह
भारतीय बाजारासमोरील मुख्य चिंता ही आहे की ही तेजी टिकेल का? शॉर्ट कव्हरिंगमुळे आलेली ही तांत्रिक उसळी, विदेशी गुंतवणूकदारांकडून नवीन पोझिशन्स किंवा विश्वास असल्याशिवाय अस्थिर ठरू शकते. जागतिक घटकांमुळे (उदा. कच्च्या तेलाच्या किमती, भू-राजकीय जोखीम) FIIs ची सतत विक्री हा एक मोठा अडथळा आहे. संभाव्य अर्निंग्स डाऊनग्रेड्स (Earnings Downgrades) आणि ट्रेड इम्बेलेन्समुळे रुपयाचे अवमूल्यन हे देखील धोके आहेत. जरी भारताची देशांतर्गत अर्थव्यवस्था मजबूत GDP वाढ आणि नियंत्रणात असलेली महागाई यामुळे लवचिक दिसत असली, तरी बाजार भू-राजकीय संघर्षांमध्ये तात्पुरत्या दिलाशावर जास्त प्रतिक्रिया देत आहे का, हा प्रश्न आहे. ९ एप्रिल रोजी झालेली घसरण हेच दर्शवते.
विश्लेषकांची मतं
बाजारावर विश्लेषकांचे मत विभागलेले आहे. मॉर्गन स्टॅनलेने भारतीय शेअर बाजारात नवीन तेजीची (Bull Market) शक्यता वर्तवली असून, डिसेंबर २०२६ पर्यंत सेन्सेक्स 95,000 पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. अनुकूल मॅक्रो (Macro), अर्निंग्स (Earnings) आणि फ्लो (Flow) निर्देशक, तसेच भारताचे स्थिर धोरणात्मक वातावरण हे यामागील कारणे आहेत. तथापि, FIIs ची सततची विक्री आणि अलीकडील तेजीचे तांत्रिक स्वरूप पाहता सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. बाजार सहभागी आता Q4FY26 च्या अर्निंग्स सीझनवर लक्ष ठेवून आहेत, जी बाजाराला दिशा देऊ शकते. बाजाराची पुढील वाटचाल विदेशी भांडवलाची परतफेड, कच्च्या तेलाच्या स्थिर किमती आणि कॉर्पोरेट कमाईची पुष्टी यावर अवलंबून असेल, केवळ भू-राजकीय संघर्षांतील तात्पुरत्या दिलाशावर नाही.