बाजारात जोरदार उसळी, पण परदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री सुरूच!
24 मार्च 2026 रोजी भारतीय शेअर बाजाराने मोठी उसळी घेतली. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणवरील संभाव्य लष्करी कारवाई तात्पुरती थांबवण्याची घोषणा केल्यानंतर भू-राजकीय तणाव काही प्रमाणात निवळला. याचा सकारात्मक परिणाम आशियाई बाजारांसोबतच भारतीय बाजारांवरही दिसून आला. BSE Sensex 1.89% वाढून 74,068.45 वर बंद झाला, तर Nifty 50 मध्ये 1.78% ची वाढ होऊन तो 22,912.40 वर पोहोचला. केवळ मोठ्या कंपन्याच नव्हे, तर BSE Midcap आणि Smallcap निर्देशांकांमध्येही प्रत्येकी सुमारे 2.42% ची वाढ झाली. या तेजीमुळे गुंतवणूकदारांच्या संपत्तीत ₹7.57 लाख कोटींची वाढ झाली.
FPI ची विक्रमी विक्री आणि DII ची खरेदी
बाजारात तेजी असतानाही, Foreign Portfolio Investors (FPIs) मोठ्या प्रमाणावर विक्री करत राहिले. मंगळवारी FPIs ने $853.2 दशलक्ष (सुमारे ₹8,009.56 कोटी) किमतीचे शेअर्स विकले. मार्च 2026 महिन्यात FPIs ने आतापर्यंत $11.6 अब्ज (सुमारे ₹1.07 लाख कोटी) ची विक्रमी विक्री केली आहे, जी आतापर्यंतची सर्वाधिक मासिक विक्री आहे. याउलट, Domestic Institutional Investors (DIIs) बाजारात सक्रिय होते आणि त्यांनी ₹5,867.15 कोटी किमतीच्या शेअर्सची खरेदी केली. DIIs सातत्याने खरेदी करत असून, हा त्यांच्या खरेदीचा सर्वात मोठा सलग काळ आहे.
चिंता वाढवणारे घटक
बाजारातील या तेजीनंतरही गुंतवणूकदारांमध्ये सावधगिरीचे वातावरण आहे. India VIX (बाजारातील अस्थिरता दर्शक) 7.44% ने घसरून 24.74 वर आला असला तरी, तो अजूनही जोखमीचे संकेत देत आहे. प्रमुख बँकांसारख्या HDFC Bank आणि ICICI Bank चे P/E (Price-to-Earnings) मल्टीपल 15.5x ते 16.1x दरम्यान आहेत, जे त्यांच्या ऐतिहासिक सरासरीपेक्षा कमी आहेत. Larsen & Toubro (L&T) आणि Bajaj Finance चे P/E 29x ते 31x च्या दरम्यान आहेत, जे त्यांच्या ऐतिहासिक सरासरीच्या जवळ आहेत.
भू-राजकीय जोखीम आणि तेलाचे वाढते दर
बाजारातील ही तेजी भू-राजकीय जोखीम आणि FPIs च्या मोठ्या विक्रीकडे दुर्लक्ष करणारी आहे. वेस्ट आशियातील तणावामुळे ब्रेंट क्रूड तेलाच्या किमती $100 प्रति बॅरलच्या वर गेल्या आहेत. भारतासारख्या तेल आयात करणाऱ्या देशासाठी, तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाई वाढते, चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit) वाढते आणि रुपया कमकुवत होतो. या सर्व गोष्टींचा कॉर्पोरेट नफ्यावर आणि गुंतवणूकदारांच्या परताव्यावर नकारात्मक परिणाम होतो. इराण वाटाघाटी करण्यास तयार नसल्याचे आणि प्रादेशिक तणाव कायम असल्याने परिस्थिती अजूनही अस्थिर आहे. या संघर्षामुळे आतापर्यंत बाजारातील गुंतवणूकदारांची सुमारे ₹48 लाख कोटींची संपत्ती कमी झाली आहे.
विश्लेषकांचे मत आणि पुढील वाटचाल
बाजार विश्लेषकांनी सावधगिरीचा सल्ला दिला आहे. Geojit Investments चे विनोद नायर यांच्या मते, सध्याची तेजी दिलासादायक असली तरी, हॉर्मुझ सामुद्रधुनीतील परिस्थितीबद्दलची अनिश्चितता कायम असल्याने गुंतवणूकदार सावध आहेत. HDFC Securities चे विनय रजनी यांनी सांगितले की, Nifty ला 23,378 वर अडथळा (resistance) असून 22,600 वर आधार (support) आहे.
बाजाराची पुढील दिशा भू-राजकीय तणाव कमी होण्यावर आणि कच्च्या तेलाच्या किमती स्थिर होण्यावर अवलंबून असेल. FPIs ची सातत्याने होणारी विक्री आणि भू-राजकीय घडामोडींमध्ये पुन्हा वाढ झाल्यास बाजारात मोठी घसरण होऊ शकते.