परदेशी गुंतवणूकदार चिंतेत: ₹1.76 लाख कोटींचा रेकॉर्ड ब्रेक ओघ
गेल्या आर्थिक वर्षात (FY26) परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी (FPIs) भारतीय शेअर बाजारातून तब्बल ₹1.76 लाख कोटी इतकी विक्रमी रक्कम काढून घेतली आहे. यामध्ये मार्च 2026 महिन्यात एकट्या ₹1.22 लाख कोटींचा आउटफ्लो झाला, जो आतापर्यंतचा मासिक विक्रम आहे. अमेरिकेतील बॉण्ड यील्ड्समधील वाढ आणि भू-राजकीय तणाव या कारणांमुळे परदेशी गुंतवणूकदार सावध झाले आहेत. याउलट, देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (DIIs) मात्र ₹8.3 लाख कोटींची गुंतवणूक करून बाजारात आधार देण्याचा प्रयत्न केला आहे. परदेशी गुंतवणूकदारांच्या विक्रीमुळे Nifty 50 मागील आठवड्यात सलग सहाव्यांदा घसरून 22,713.10 वर बंद झाला.
कच्च्या तेलाचे वाढते दर: अर्थव्यवस्थेवर वाढते संकट
मध्य पूर्वेतील संघर्षामुळे ब्रेंट क्रूड ऑइलच्या किमती $109 प्रति बॅरलच्या वर गेल्या आहेत, जी मागील महिन्यात 34% ची वाढ आहे. भारताची ऊर्जेसाठी आयातीवर मोठी अवलंबूनता पाहता, तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे चालू खात्यातील तूट वाढणे, महागाई वाढणे आणि रुपया कमकुवत होणे यासारखे गंभीर धोके निर्माण झाले आहेत. विश्लेषकांच्या मते, जर क्रूड ऑइल $100 च्या वर राहिले, तर भारताच्या पुढील आर्थिक वर्षातील 7.0% ते 7.4% GDP वाढीच्या अंदाजावर याचा नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. बाजारातील चिंता India VIX (बाजारातील अस्थिरता मोजण्याचे एकक) मध्येही दिसून आली, जी जून 2025 नंतरच्या उच्चांकावर पोहोचली.
आर्थिक घडामोडी मंदावल्या: PMI आकड्यांनी चिंता वाढवली
सध्याचे आर्थिक आकडे अर्थव्यवस्थेची गती मंदावत असल्याचे संकेत देत आहेत. मार्च महिन्यात HSBC कंपोझिट PMI 56.5 पर्यंत खाली आला, जो ऑक्टोबर 2022 नंतर खाजगी क्षेत्राच्या वाढीतील सर्वात कमकुवत विस्तार दर्शवतो. वाढत्या महागाईचा आणि मागणीतील नरमाईचा याचा परिणाम दिसून येत आहे. HSBC सर्विसेस PMI देखील मार्चमध्ये 57.2 पर्यंत घसरला, जिथे नवीन व्यवसायांची वाढ तीन वर्षांच्या नीचांकावर पोहोचली. मॅन्युफॅक्चरिंग PMI मार्चमध्ये 53.9 होता, जो एकंदरीत अर्थव्यवस्थेतील संथ गती दर्शवतो.
IT क्षेत्रासमोर AI चे आव्हान आणि कमी वाढीची शक्यता
भारतातील IT क्षेत्र, जे जागतिक तंत्रज्ञान मागणीचे प्रमुख सूचक आहे, ते मार्च तिमाहीच्या निकालांसाठी सावध अपेक्षा ठेवून आहे. TCS सारख्या कंपन्यांकडून सुमारे 1.2% च्या मर्यादित महसूल वाढीची अपेक्षा आहे. मात्र, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मुळे या क्षेत्रात मोठे बदल होण्याची शक्यता आहे. काही विश्लेषकांच्या मते, येत्या काही वर्षांत पारंपरिक IT सेवांमधून मिळणाऱ्या महसुलात वार्षिक 2-3% ची घट होऊ शकते. यामुळे व्यवसाय मॉडेल आणि व्हॅल्युएशन्सवर पुनर्विचार करावा लागेल. AI संबंधित चिंता आणि आर्थिक अनिश्चिततेमुळे 2026 मध्ये शेअर किमतीत 25% घट झाली असली तरी, आता व्हॅल्युएशन आकर्षक वाटत आहेत. TCS सुमारे 17.89 च्या P/E रेशोवर ट्रेड करत आहे, जो त्याच्या ऐतिहासिक सरासरीपेक्षा कमी आहे.
बाजाराचे चित्र: येणारे निकाल आणि भू-राजकीय धोके
मध्य पूर्वेतील संघर्षातून तेलाच्या किमती वाढल्यास भारताच्या आयात खर्चावर आणि चलनावर ऐतिहासिकदृष्ट्या परिणाम झाला आहे. परदेशी गुंतवणुकीचा ओघ आणि तेलाच्या वाढत्या किमतींची सध्याची स्थिती अधिक आव्हानात्मक आहे. अमेरिकेतील 4.32% च्या आसपास असलेले युएस ट्रेझरी यील्ड्स आणि मजबूत डॉलर इंडेक्स (सुमारे 100.185) भारतीय शेअर बाजाराला कमी आकर्षक बनवत आहेत. सुमारे 90% कच्च्या तेलाची आयात करणारा भारत, या भू-राजकीय तणावामुळे अधिक असुरक्षित आहे. जरी DIIs ची गुंतवणूक आधार देत असली, तरी जागतिक धोके वाढल्यास परदेशी भांडवलाच्या मोठ्या आउटफ्लोची भरपाई करणे कठीण होऊ शकते. आगामी आठवड्यात TCS आणि Infosys सारख्या IT कंपन्यांचे तिमाही निकाल येतील, ज्यामुळे भविष्यातील वाढ आणि नफ्याबद्दल माहिती मिळेल. तसेच, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) च्या धोरणात्मक निर्णयाकडेही लक्ष असेल, ज्यामुळे चलन स्थिरतेवर परिणाम होऊ शकतो. बाजारातील गुंतवणूकदारांचा कल हा भू-राजकीय घडामोडी, तेलाच्या किमती आणि परदेशी गुंतवणुकीवर अवलंबून राहील. बाजारात पुन्हा तेजी येण्याची शक्यता असली तरी, आर्थिक मंदी आणि IT क्षेत्रातील बदलांमुळे सावध भूमिका घेणेच योग्य ठरू शकते.