शेअर बाजारात तेजी, पण FII ची विक्री कायम! AI स्टॉक्स आणि तेलाच्या किमतींमुळे चिंता

बाजारात तेजी, पण पडद्यामागे चिंता

भारतीय शेअर बाजारात सोमवारची सुरुवात तेजीने झाली. बीएसई सेन्सेक्स (S&P BSE Sensex) 77,692.28 पर्यंत आणि एनएसई निफ्टी50 (NSE Nifty50) 24,221.35 पर्यंत पोहोचले. ब्रेंट क्रूडच्या किमती $107.97 प्रति बॅरलच्या जवळ आल्याने बाजारात सकारात्मकता पसरली. यासोबतच, पश्चिम आशियातील तणाव कमी होण्याची चिन्हे आणि इराणकडून सुरू असलेले राजनैतिक प्रयत्न यामुळे तेलाच्या किमती स्थिर राहिल्या. पश्चिम बंगालसारख्या राज्यांमधील विधानसभा निवडणुकीच्या निकालांकडेही गुंतवणूकदारांचे लक्ष होते. जिओजित इन्व्हेस्टमेंट्सचे चीफ इन्व्हेस्टमेंट स्ट्रॅटेजिस्ट डॉ. व्हीके विजयकुमार यांच्या मते, विधानसभा निवडणुकांचा अल्पकालीन बाजारावर परिणाम होऊ शकतो, पण दीर्घकाळासाठी त्यांचा प्रभाव मर्यादित असतो. त्यांच्या मते, तेलाच्या किमतींवर परिणाम करणारे भू-राजकीय घटक बाजाराच्या एकूण ट्रेंडवर अधिक प्रभाव टाकतात.

FIIs ची चिंताजनक विक्री, AI स्टॉक्सकडे कल

या तेजीवर विदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांच्या (FIIs) सततच्या विक्रीचा प्रभाव दिसून येत आहे. गेल्या 18 महिन्यांत, FIIs ने भारतीय बाजारातून $45 बिलियन पेक्षा जास्त रक्कम काढली आहे. या वर्षी एप्रिल महिन्यातही (1 ते 23 एप्रिल 2026), FIIs ने $5 बिलियन पेक्षा जास्तची विक्री केली. 30 एप्रिल 2026 रोजी, FIIs ने रोख बाजारात ₹8,047.86 कोटी निव्वळ विकले, तर देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (DIIs) ₹3,487.10 कोटी खरेदी करून बाजाराला आधार दिला. ही विक्री जागतिक पातळीवर भांडवल 'आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स' (AI) सारख्या क्षेत्रातील हाय-ग्रोथ स्टॉक्सकडे वळल्यामुळे होत आहे. AI मुळे ट्रेडिंगमध्ये कार्यक्षमता वाढत असली, तरी यामुळे जागतिक भांडवल काही ठराविक थीम्सवर केंद्रित होत आहे, ज्यामुळे भारतासारख्या उदयोन्मुख बाजारांकडे सध्या कमी लक्ष दिले जात आहे.

भू-राजकीय तणाव आणि तेलाच्या किमतींचा धोका

भारताची 85% तेलाची गरज आयातीवर अवलंबून आहे. त्यामुळे ब्रेंट क्रूडच्या $108 प्रति बॅरलच्या जवळ असलेल्या किमती एक मोठा धोका आहेत. यातील बराचसा भाग हॉरमझच्या सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) जातो. पश्चिम आशियातील भू-राजकीय अस्थिरता थेट भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेला आणि चालू खात्यातील तूट (current account deficit) वाढवण्यास कारणीभूत ठरू शकते. या प्रदेशातील संघर्ष आणि तणावामुळे आधीच जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यात मोठे व्यत्यय आले आहेत. राजनैतिक प्रयत्नांनंतरही, पुरवठ्यात दीर्घकाळ व्यत्यय आल्यास किंवा तणाव वाढल्यास तेलाच्या किमती वेगाने वाढू शकतात. यामुळे महागाई वाढेल आणि कंपन्यांच्या नफ्यावर परिणाम होईल. तेलाच्या किमतीतील अलीकडील घसरणीवर बाजाराची सकारात्मक प्रतिक्रिया अल्पकाळ टिकू शकते, जर भू-राजकीय धोके पुन्हा वाढले.

बाजाराचे मूल्यांकन आणि तज्ञांचा इशारा

बाजाराचे मूल्यांकन दर्शवते की भारतीय स्टॉक्स स्वस्त नाहीत. निफ्टी 50 चा प्राइस-टू-अर्निंग (P/E) गुणोत्तर 20.94 आहे, तर बीएसई सेन्सेक्सचा P/E गुणोत्तर 20.9 आहे. या पातळी ऐतिहासिकदृष्ट्या वाजवी ते किंचित महाग मानल्या जातात. डॉ. व्हीके विजयकुमार यांच्यासह अनेक विश्लेषकांनी इशारा दिला आहे की, बाजारातील ट्रेंड बदलू शकतो, पण सध्या AI मुळे सुरू असलेली जागतिक तेजी सट्टेबाजीचे ('hot money') आकर्षण निर्माण करत आहे. यामुळे उदयोन्मुख बाजारांवर दबाव कायम राहू शकतो. तज्ञांच्या मते, बाजाराची पुढील दिशा ही कंपनीच्या नफ्यावर, जागतिक पैशाच्या पुरवठ्यावर आणि भू-राजकीय वातावरणावर अधिक अवलंबून असेल, केवळ अल्पकालीन निवडणूक निकालांवर नाही. FIIs ची विक्री आणि अनिश्चित ऊर्जा परिस्थिती पाहता, सावध दृष्टिकोन ठेवणे श्रेयस्कर आहे.