Whalesbook
जागतिक संकेतांनी बाजारात तेजी, पण परदेशी गुंतवणूकदार दूर
शुक्रवारी, 10 एप्रिल 2026 रोजी भारतीय शेअर बाजारात जोरदार तेजी पाहायला मिळाली. जागतिक बाजारात, विशेषतः आशियाई बाजारांमध्ये उत्साह असल्याने Sensex 918 अंकांनी वाढून 77,550.25 वर बंद झाला, तर Nifty 50 निर्देशांक 275 अंकांनी वाढून 24,050.50 वर स्थिरावला. गेल्या पाच वर्षांहून अधिक कालावधीतील ही सर्वात मोठी साप्ताहिक तेजी ठरली. अमेरिकेने इराणसोबत युद्धविराम करार केल्याच्या वृत्तामुळे जागतिक बाजारात सकारात्मकता वाढली, ज्याचा परिणाम भारतीय बाजारावरही दिसून आला.
BSE मध्ये सूचीबद्ध असलेल्या कंपन्यांचे एकूण बाजार भांडवल (Market Capitalization) एकाच दिवसात अंदाजे ₹6 लाख कोटींनी वाढून ₹451 लाख कोटी झाले. यावरून देशांतर्गत गुंतवणूकदारांचा सहभाग चांगला असल्याचे दिसते. मात्र, ही तेजी परदेशी गुंतवणूकदारांनी (FPIs) केलेल्या मोठ्या विक्रीच्या पार्श्वभूमीवर आणि भू-राजकीय तणावामुळे आली आहे, जी बाजारातील चिंतेचे कारण आहे.
FPI ची मोठी विक्री आणि बाजाराचे व्हॅल्युएशन
सध्या Nifty 50 चा प्राइस-टू-अर्निंग (P/E) रेशो सुमारे 21 आहे, जो वाजवी मानला जातो. मात्र, मारुती सुझुकी इंडिया लिमिटेडसारखे काही शेअर्स ऑटो क्षेत्राच्या सरासरीपेक्षा अधिक P/E वर ( 28.62 ) ट्रेड करत आहेत.
विश्लेषकांच्या मते, भारतातील उच्च व्हॅल्युएशनमुळे (high valuations) परदेशी गुंतवणूकदार आकर्षित होत नाहीत. यासोबतच, FPIs मोठ्या प्रमाणात विक्री करत आहेत. 2026 च्या सुरुवातीपासून 10 एप्रिल 2026 पर्यंत FPIs ने सुमारे ₹2.1 लाख कोटी काढले आहेत. विशेषतः मार्च 2026 मध्ये ₹1.17 लाख कोटी इतकी विक्रमी मासिक विक्री नोंदवली गेली. वाढत्या भू-राजकीय तणावामुळे मार्च महिन्यात FPIs च्या कस्टडीमधील मालमत्तेत 13% घट होऊन ती ₹62.46 लाख कोटी झाली.
RBI चा पवित्रा आणि महागाईची चिंता
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) 8 एप्रिल 2026 रोजी रेपो रेट 5.25% वर कायम ठेवला आणि तटस्थ (neutral) धोरण स्वीकारले. RBI ने FY27 साठी GDP वाढीचा अंदाज 6.9% आणि CPI महागाई 4.6% राहण्याचा अंदाज व्यक्त केला आहे. मात्र, अमेरिका-इराण संघर्षाचा कच्च्या तेलाच्या (crude oil) किमतींवर होणारा परिणाम आणि त्यामुळे वाढू शकणारी महागाई ही RBI साठी चिंतेची बाब आहे.
परदेशी गुंतवणूकदारांना काय चिंता आहे?
Zerodha चे सह-संस्थापक नितीन कामत यांनी जागतिक गुंतवणूकदारांना भारतात गुंतवणुकीसाठी काही अडथळे असल्याचे सांगितले आहे. यात भू-राजकीय असुरक्षितता (विशेषतः तेलाच्या किमतीतील चढ-उतार), उच्च व्हॅल्युएशन, AI सारख्या मजबूत गुंतवणूक थीमचा अभाव आणि लॉंग-टर्म कॅपिटल गेन्स (LTCG) व सिक्युरिटीज ट्रान्झॅक्शन टॅक्स (STT) मधील वाढ यांचा समावेश आहे. या कारणांमुळे जपान, तैवान आणि दक्षिण कोरियासारखे देश भारतापेक्षा अधिक आकर्षक ठरत आहेत.
10 एप्रिल 2026 रोजी IT सेक्टरमध्ये 2% ची घसरण दिसून आली, जी जागतिक मंदीच्या भीतीमुळे आणि परदेशी गुंतवणूकदारांचा कमी झालेला रस दर्शवते.
पुढील वाटचाल...
पुढील काळात बाजाराची दिशा अमेरिका-इराणमधील तणाव कमी होण्यावर आणि कच्च्या तेलाच्या किमतींवर अवलंबून असेल. RBI महागाई आणि विकास दरात संतुलन साधण्याचा प्रयत्न करत असली तरी, पुरवठा साखळीतील धोके आणि संभाव्य एल निनोचा शेतीवरील परिणाम यांसारख्या अनिश्चितता कायम आहेत.