नवीन कायद्यासोबत AI ची जोड
आयकर विभागाने 1961 सालचा जुना कायदा बदलून Income Tax Act, 2025 आणला आहे, जो 1 एप्रिल 2026 पासून लागू होईल. या मोठ्या बदलामुळे करदात्यांना नवीन नियमावली समजून घेण्यात अडचणी येऊ शकतात. त्यामुळे, या बदलांना सोपे करण्यासाठी विभागाने 'कर साथी' (Kar Saathi) नावाचा AI चॅटबॉट तयार केला आहे. हा चॅटबॉट करदात्यांना 24/7 मदत करेल. रिटर्न भरणे, टॅक्स पेमेंट करणे किंवा TDS (Tax Deducted at Source) नियमांसारख्या सामान्य प्रश्नांची उत्तरे हा AI देईल.
'कर सेतू' जुन्या तरतुदींना नवीन कायद्याशी जोडणार
'कर साथी' चॅटबॉट सोबतच, 'कर सेतू' (Kar Setu) नावाचे FAQ टूलदेखील लॉन्च करण्यात आले आहे. या टूलचे मुख्य काम म्हणजे जुन्या कायद्यातील तरतुदींना (sections) नवीन कायद्यातील संबंधित तरतुदींशी जोडणे. कारण नवीन Income Tax Act, 2025 मधील प्रत्येक सेक्शनचा नंबर बदलण्यात आला आहे. त्यामुळे, करदात्यांना जुन्या तरतुदी नवीन कायद्यात कुठे मिळतील, हे समजणे सोपे होणार आहे.
कर प्रशासनात मोठे बदल
हा नवीन आयकर कायदा, 2025 करप्रणाली अधिक सोपी आणि आधुनिक करण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे. यामध्ये काही भत्ते जसे की मुलांचे शिक्षण भत्ता (children's education allowance) आणि जेवण भत्ता (meal benefits) यांच्यासाठीची एग्झम्प्शन लिमिट (exemption limits) देखील बदलण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे, कर्मचाऱ्यांसाठी असलेला पारंपरिक TDS सर्टिफिकेट, फॉर्म 16, यापुढे नवीन सिस्टम-जनरेटेड फॉर्म 130 ने बदलला जाईल. हा नवीन फॉर्म थेट विभागाकडील डेटामधून माहिती घेईल, ज्यामुळे चुका कमी होतील आणि TDS जमा होणे व कर्मचाऱ्यांचे हक्क यात सुसंगतता राहील.
ही डिजिटल पाऊले विभागाच्या मोठ्या डिजिटल उपक्रमांचा भाग आहेत, ज्यात फेसलेस असेसमेंट (faceless assessments) आणि ॲन्युअल इन्फॉर्मेशन स्टेटमेंट (Annual Information Statement) यांचा समावेश आहे. नवीन कायद्यांतर्गत पूर्णपणे अनुपालन (compliance) दर कसा राहतो, यावर विभागाचे लक्ष असेल.