भारताने पुन्हा एकदा जगातील पाचव्या सर्वात मोठ्या शेअर बाजाराचे स्थान मिळवले आहे. जून महिन्यात परदेशी गुंतवणूकदारांचा ओघ वाढल्याने आणि कच्च्या तेलाच्या किमती घसरल्याने भारताची मार्केट कॅप **$5.04 ट्रिलियन** पर्यंत पोहोचली. यामुळे तैवान आणि दक्षिण कोरियाला मागे टाकत भारताने मोठी झेप घेतली आहे.
काय घडले?
जागतिक शेअर बाजाराच्या क्रमवारीत भारताने एक मोठी झेप घेतली आहे. अवघ्या काही काळात सातव्या स्थानी घसरलेला भारतीय शेअर बाजार आता पुन्हा पाचव्या स्थानी पोहोचला आहे. भारतीय बाजाराचे एकूण मार्केट कॅप (Market Cap) $5.04 ट्रिलियन इतके झाले आहे. यामुळे भारताने तैवान ($5 ट्रिलियन) आणि दक्षिण कोरिया ($4.7 ट्रिलियन) या देशांना मागे टाकले आहे. विशेषतः जून महिन्यात भारताने $135 अब्ज डॉलर्सची वाढ नोंदवली, तर याच काळात आशियातील इतर प्रमुख बाजारपेठांमध्ये घसरण दिसून आली.
बाजारातील घडामोडींमागील कारणे
या क्रमवारीत पुन्हा अव्वल येण्यामागे दोन मुख्य कारणे आहेत. पहिले म्हणजे, परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी (FPIs) भारतीय बाजारात पुन्हा पैशांचा ओघ वाढवला आहे. मागील दोन आठवड्यांत $1.27 अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक झाली आहे. दुसरे महत्त्वाचे कारण म्हणजे कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) किमतीत मोठी घट झाली आहे. ब्रेंट क्रूड ऑइलच्या किमती 37% नी घसरून $74 प्रति बॅरलवर आल्या आहेत. कमी तेल किमतीमुळे भारताची आयात बिल कमी होते आणि व्यापार संतुलनात (Trade Balance) सुधारणा होते, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढतो.
वर्षाच्या सुरुवातीपासूनची कामगिरी
जून महिन्यात निफ्टी इंडेक्समध्ये 2.1% ची वाढ झाली असली, तरी वर्षाच्या सुरुवातीपासून (YTD) डॉलरच्या तुलनेत भारतीय बाजारात 12.7% ची घट दिसून येते. याउलट, दक्षिण कोरियाचा KOSPI इंडेक्स 86% आणि तैवानचा TAIEX इंडेक्स 53% नी वाढला आहे. या आशियाई बाजारांना आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्रातील कंपन्यांमधील जागतिक गुंतवणूकदारांच्या उत्साहाचा मोठा आधार मिळाला आहे, जो भारताच्या बाजाराला तुलनेने कमी मिळाला आहे.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्ष ठेवावे?
सध्या जागतिक मार्केट कॅपमध्ये भारताचा वाटा 3.08% आहे, जो मागील महिन्यात 3% च्या खाली गेला होता. भविष्यात बाजाराची दिशा अमेरिकेतील इराणसोबतचा संघर्ष, ज्यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतींवर परिणाम होतो, यावर अवलंबून असेल. तसेच, देशांतर्गत मान्सूनचा (Monsoon) जोर हा अर्थव्यवस्थेसाठी महत्त्वाचा घटक राहील. यासोबतच, AI क्षेत्रातील जागतिक कल आणि गुंतवणूकदारांची भूमिका यावरही लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल.