SBI रिसर्चच्या अंदाजानुसार, भारताचा अर्थव्यवस्थेत एप्रिल-जून तिमाहीत **7%** वाढ अपेक्षित आहे. मात्र, वाढती महागाई लक्षात घेता भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) व्याजदरात कोणताही बदल न करण्याची शक्यता आहे.
अर्थव्यवस्थेला गती, पण महागाईची चिंता
SBI रिसर्चच्या अहवालानुसार, चालू आर्थिक वर्षाच्या पहिल्या तिमाहीत (एप्रिल-जून) भारतीय अर्थव्यवस्थेने 7% दराने वाढ नोंदवण्याची अपेक्षा आहे. जागतिक स्तरावर भू-राजकीय तणाव आणि देशांतर्गत महागाईचा दबाव असूनही, ही वाढ अर्थव्यवस्थेची लवचिकता दर्शवते. मात्र, या परिस्थितीतही आरबीआय (RBI) आपल्या धोरणांबाबत सावध भूमिका घेण्याची शक्यता आहे.
व्याजदर आणि महागाईचा खेळ
सध्याच्या परिस्थितीत, आरबीआय (RBI) आगामी धोरण आढाव्यात व्याजदर स्थिर ठेवेल असा अंदाज आहे. कारण, ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) पुढील दोन तिमाहीत 5% च्या वर राहण्याची शक्यता आहे. SBI रिसर्चच्या विश्लेषकांनी तेल दरवाढ आणि रुपयावरील दबाव यांसारख्या घटकांना यासाठी जबाबदार धरले आहे. संपूर्ण आर्थिक वर्षासाठी महागाईचा सरासरी दर 5% राहण्याचा अंदाज आहे, त्यामुळे कर्जदारांना व्याजदरात कपात होण्याची लगेच अपेक्षा नाही.
रुपया आणि परकीय चलन राखीव निधी
आरबीआय (RBI) परकीय चलन राखीव निधीचे व्यवस्थापन करण्यावर लक्ष केंद्रित करत आहे. मध्यवर्ती बँकेने फॉरवर्ड मार्केटमध्ये आपली रणनीती बदलली आहे. जून अखेरपर्यंत अल्प-मुदतीचे करार 13 अब्ज डॉलर्सनी कमी केले आहेत. यामध्ये एका महिन्यापर्यंतच्या करारांमध्ये 10 अब्ज डॉलर्सची घट झाली, तर दीर्घकालीन करार 64 अब्ज डॉलर्सपर्यंत वाढले आहेत. रुपया एप्रिल 2025 पासून 11% पेक्षा जास्त घसरला होता, मात्र जुलै 2026 च्या अखेरीस त्यात 1.2% ची किरकोळ सुधारणा झाली आहे.
क्रेडिट ग्रोथ आणि शेती क्षेत्राची भूमिका
एप्रिल-जून तिमाहीत बँकांच्या कर्ज वितरणात औद्योगिक आणि वैयक्तिक कर्जांमध्ये लक्षणीय वाढ दिसून आली. या दोन्ही विभागांनी मिळून एकूण नवीन क्रेडिटमध्ये 63% वाटा उचलला. औद्योगिक वाढ प्रामुख्याने पेट्रोलियम, कोळसा, पायाभूत सुविधा, रसायने आणि अभियांत्रिकी क्षेत्रांमुळे झाली. वैयक्तिक कर्ज विभागात, सोन्याच्या दागिन्यांवरील कर्जांनी मोठी झेप घेतली, ज्यामुळे अंदाजे ₹74,200 कोटींची वाढ झाली. दुसरीकडे, जूनमधील जोरदार पावसामुळे कृषी क्षेत्राची स्थिती सुधारली आहे. जलाशयांमधील पाण्याची पातळी सामान्य असल्याने, आगामी पीक उत्पादनासाठी देश अधिक सज्ज आहे, जे ग्रामीण मागणी आणि अन्नधान्याच्या किमती स्थिर ठेवण्यासाठी महत्त्वाचे आहे.
गुंतवणूकदारांनी आरबीआयच्या (RBI) आगामी धोरणात्मक घोषणांवर लक्ष ठेवावे. यातून व्याजदरांबाबतच्या भूमिकेवर अधिक स्पष्टता येईल. तसेच, महागाईचे आकडे आणि डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची कामगिरी हे शेअर बाजार आणि कर्ज बाजाराच्या स्थिरतेसाठी महत्त्वाचे घटक ठरतील.