Reserve Bank of India (RBI) च्या ताज्या आकडेवारीनुसार, भारतीय खासगी क्षेत्रातील कंपन्यांनी गुंतवणुकीचा वेग वाढवला आहे. FY26 मध्ये **१,८३९** नवीन प्रकल्पांसाठी तब्बल **₹५.६ लाख कोटींची** गुंतवणूक जाहीर करण्यात आली आहे.
भारतीय अर्थव्यवस्था सध्या एका मोठ्या गुंतवणुकीच्या चक्रातून जात असल्याचे दिसून येत आहे. Reserve Bank of India (RBI) च्या नवीन आकडेवारीनुसार, FY26 मध्ये खासगी कंपन्यांनी १,८३९ नवीन प्रकल्पांमध्ये ₹५.६ लाख कोटींची गुंतवणूक करण्याचा निर्णय घेतला आहे. गेल्या वर्षी, म्हणजे FY25 मध्ये १,५८१ प्रकल्पांसाठी ₹४.९८ लाख कोटींची गुंतवणूक झाली होती, त्या तुलनेत ही वाढ मोठी आहे. कंपन्या आता आपल्या औद्योगिक क्षमता वाढवण्यावर भर देत आहेत.
बँकिंग क्षेत्राकडून खंबीर पाठबळ
या प्रकल्पांसाठी लागणारा पैसा प्रामुख्याने देशांतर्गत बँकांकडून येत आहे. FY26 मध्ये एकूण गुंतवणुकीपैकी ७७% वाटा हा बँका आणि वित्तीय संस्थांच्या कर्जाचा आहे, जो गेल्या वर्षी ७३% होता. कंपन्या आता परदेशी चलनातील कर्जाऐवजी (External Commercial Borrowings) देशांतर्गत बँकांवर विश्वास ठेवत आहेत, ज्यामुळे चलन चढ-उतारांचा धोका कमी होतो. बँकांकडे सध्या पुरेशी लिक्विडिटी उपलब्ध असल्याने या दीर्घकालीन औद्योगिक प्रकल्पांना वित्तपुरवठा करणे सुलभ होत आहे.
क्षेत्रांनुसार स्थिती आणि क्षमता वापर (Capacity Utilization)
गुंतवणुकीचा मोठा वाटा पायाभूत सुविधांमध्ये आहे. केवळ पॉवर सेक्टरचा विचार केल्यास, एकूण प्रकल्पांपैकी ३९% वाटा एकट्या या क्षेत्राचा आहे. याव्यतिरिक्त रिअल इस्टेट, धातू, सिमेंट आणि रसायने यांसारख्या क्षेत्रांतही मोठी हालचाल दिसत आहे. मात्र, इलेक्ट्रॉनिक्स सेक्टरमध्ये काहीशी सुस्ती असून, या क्षेत्रातील कर्जाचा वाटा ०.९% वर खाली आला आहे.
सध्या फॅक्टरी किंवा प्लांटचा क्षमता वापर (Capacity Utilization) ७६% च्या आसपास आहे. जेव्हा क्षमता या पातळीवर पोहोचते, तेव्हा कंपन्यांना भविष्यातील मागणी पूर्ण करण्यासाठी नवीन प्लांट उभारणे अनिवार्य असते. याचाच परिणाम म्हणून, FY27 च्या पहिल्या तिमाहीत भौतिक मालमत्तेतील (Physical Assets) गुंतवणूक ११.९% ने वाढली आहे, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत दुप्पट आहे. तसेच, ऑगस्टमध्ये औद्योगिक पत वाढ (Industrial Credit Growth) १८% वर पोहोचली असून, मध्यम उद्योगांकडून कर्जाची मागणी ३२% ने वाढली आहे, जे अर्थव्यवस्थेसाठी एक सकारात्मक संकेत आहे.