भारताच्या खाजगी क्षेत्राच्या उत्पादनात ऑक्टोबर महिन्यात मोठी वाढ झाली असून, कंपोझिट पीएमआय (PMI) **५६.७** वर पोहोचला आहे. सर्व्हिसेस क्षेत्रातील मागणी जोरात असली तरी, कंपन्यांनी नऊ महिन्यांनंतर पहिल्यांदाच नवीन भरती थांबवून कार्यक्षमतेवर (Efficiency) भर देण्याचे धोरण स्वीकारले आहे.
HSBC च्या ताज्या फ्लॅश कंपोझिट परचेसिंग मॅनेजर्स इंडेक्स (PMI) नुसार, भारतातील व्यावसायिक हालचालींचा वेग वाढला आहे. हा इंडेक्स सप्टेंबरमधील ५५.९ वरून ऑक्टोबरमध्ये ५६.७ वर पोहोचला आहे, ज्याने बाजारातील अंदाजांनाही मागे टाकले आहे. पीएमआयमध्ये ५० पेक्षा जास्त स्कोअर असणे म्हणजे विस्तार होत असल्याचे संकेत मानले जातात. ही वाढ मुख्यत्वे सर्व्हिसेस सेगमेंटच्या जोरावर झाली असून, तो ५६.२ वर पोहोचला आहे, तर मॅन्युफॅक्चरिंग इंडेक्स ५४.९ वर थोडा खाली आला आहे.
भरती धोरणात मोठा बदल
ऑक्टोबरमधील आकडेवारीतील सर्वात महत्त्वाचा बदल म्हणजे नोकरभरती. सलग नऊ महिने कर्मचारी वाढवल्यानंतर, भारतीय कंपन्यांनी ऑक्टोबरमध्ये भरती थांबवली आहे. सध्याच्या कर्मचाऱ्यांकडूनच कामे पूर्ण करून घेण्यावर कंपन्यांचा भर आहे. गेल्या सहा वर्षांतील सर्वात वेगाने झालेली बॅकलॉगची कपात हेच दर्शवते की कंपन्या आता 'ऑपरेशनल एफिशिएन्सी'वर लक्ष केंद्रित करत आहेत. गुंतवणूकदारांच्या दृष्टीने, हा निर्णय अल्पकाळात नफा मार्जिन (Profit Margin) सुधारण्यासाठी फायदेशीर ठरू शकतो.
महागाई आणि निर्यातीचे चित्र
सकारात्मक बाब म्हणजे कंपन्यांच्या इनपुट कॉस्टवरील महागाई गेल्या वर्षभरातील निच्चांकी पातळीवर आली आहे. तसेच, विक्रीच्या किमती वाढवण्याचा दरही मार्च २०२५ नंतरचा सर्वात कमी आहे. यामुळे कंपन्यांच्या कमाईला आधार मिळू शकतो. निर्यातीचा विचार करता, मालाची निर्यात (Goods Export) सहा महिन्यांतील उच्चांकी वेगाने वाढत आहे, मात्र सेवा क्षेत्रातील निर्यातीची मागणी काहीशी मंदावल्याचे चित्र दिसत आहे. आता येत्या काळात ही भरतीबंदी तात्पुरती आहे की दीर्घकालीन सावधगिरीचे पाऊल, याकडे बाजार विश्लेषकांचे लक्ष लागले आहे.