जागतिक स्तरावरील समुद्री मार्गांमधील अडथळे टाळण्यासाठी भारत रशियाच्या नॉर्दर्न सी रूट (NSR) मार्गे मालवाहतुकीचा प्रयोग करणार आहे. २०२७ मध्ये हा पहिला प्रायोगिक प्रवास पार पडणार आहे.
आर्टिक मार्गाचा फायदा काय?
नॉर्दर्न सी रूटमुळे आशिया आणि उत्तर युरोपमधील अंतर ४० टक्क्यांपर्यंत कमी होऊ शकते. भू-राजकीय तणावामुळे सुएझ कालवा आणि तांबड्या समुद्रातील (Red Sea) वाहतुकीवर होणारे परिणाम पाहता, भारत आता पर्यायी मार्गांच्या शोधात आहे. मात्र, हा मार्ग वर्षभर खुला नसून, बर्फामुळे तो केवळ जुलै ते ऑक्टोबर दरम्यानच वापरता येतो.
आव्हाने आणि गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्व
आर्टिकमध्ये जहाजे चालवण्यासाठी विशेष 'आइस-ब्रेकर' सपोर्ट आणि मजबुती असलेली जहाजे लागतात, ज्यामुळे शिपिंगचा खर्च कमालीचा वाढतो. सध्या येथे मोठ्या प्रमाणात कंटेनर हाताळण्यासाठी लागणारी इन्फ्रास्ट्रक्चर सुविधाही उपलब्ध नाही.
भारत सरकार आता 'चेन्नई-व्लादिवोस्तोक ईस्टर्न मॅरीटाइम कॉरिडॉर' आणि 'इंटरनॅशनल नॉर्थ-साउथ ट्रान्सपोर्ट कॉरिडॉर' यांसारख्या प्रकल्पांवर भर देत आहे. दीर्घकालीन नियोजनाचा विचार करता, लॉजिस्टिक्स आणि एनर्जी क्षेत्रातील कंपन्यांसाठी ही एक महत्त्वाची घडामोड आहे. गुंतवणूकदारांनी २०२७ च्या या पायलट प्रोजेक्टचा खर्च, विमा सुविधा आणि जहाजांची उपलब्धता यावर लक्ष ठेवणे गरजेचे ठरेल.