भारत, मध्य-पूर्व आणि युरोप यांना जोडणाऱ्या महत्त्वाकांक्षी 'IMEC' प्रकल्पाचे काम सध्या अनिश्चित काळासाठी स्थगित करण्यात आले आहे. मध्यपूर्वेतील वाढत्या अस्थिरतेमुळे या मोठ्या आर्थिक कॉरिडॉरच्या उभारणीला ब्रेक लागला आहे.
भारत, मध्य-पूर्व आणि युरोप यांना जोडणारा 'India-Middle East-Europe Economic Corridor' (IMEC) हा रेल्वे आणि शिपिंग लिंक्सचे एक मोठे जाळे म्हणून पाहिला जात होता. मात्र, पश्चिम आशियातील सध्याच्या भू-राजकीय अस्थिरतेमुळे या प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीला मोठा फटका बसला आहे. भारत आणि अमेरिकेसारख्या देशांसाठी हा प्रकल्प धोरणात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचा असला तरी, सध्याच्या युद्धजन्य परिस्थितीत याचे काम पुढे नेणे कठीण झाले आहे.
प्रकल्प का थांबवण्यात आला?
IMEC च्या यशाची मदार ही सौदी अरेबिया, जॉर्डन, युएई आणि इस्रायल यांसारख्या देशांमधील स्थिरतेवर अवलंबून आहे. सध्या या प्रदेशात सुरू असलेल्या संघर्षांमुळे मोठ्या प्रमाणावरील सीमापार बांधकामे करणे अशक्य झाले आहे. हा मार्ग आशियाई मॅन्युफॅक्चरिंग हबला थेट युरोपीय बाजारपेठेशी जोडण्यासाठी डिझाइन केला होता, ज्यामुळे मालाची वाहतूक जलद होणे अपेक्षित होते. जोपर्यंत सुरक्षेची स्थिती सुधारत नाही, तोपर्यंत रेल्वे आणि पोर्ट इंटिग्रेशनचे काम सुरू होणे कठीण आहे.
तांत्रिक काम सुरूच
सार्वजनिकरित्या या प्रकल्पाची गती मंदावली असली, तरी पडद्यामागे प्रशासकीय आणि तांत्रिक स्तरावर काम सुरूच आहे. रस्ते मॅपिंग आणि लॉजिस्टिक असेसमेंटचे काम सुरू आहे, जेणेकरून भविष्यात वातावरण निवळल्यावर प्रकल्पाचे काम लगेच सुरू करता येईल. मात्र, यामुळे बांधकाम, इंजिनिअरिंग किंवा लॉजिस्टिक कंपन्यांना त्वरित काही नवीन ऑर्डर्स मिळण्याची शक्यता कमी आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय संकेत?
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यासारख्या जागतिक नेत्यांनी या प्रकल्पाचे महत्त्व अधोरेखित केले होते, कारण यामुळे ऊर्जा वहनातील जोखीम कमी होणार होती. तरीही, सध्याची स्थिती पाहता पायाभूत सुविधांच्या मोठ्या प्रकल्पांमध्ये असलेल्या जोखमी स्पष्ट झाल्या आहेत. गुंतवणूकदारांनी आता या प्रकल्पापेक्षा मध्यपूर्वेतील भू-राजकीय स्थिरता आणि राजनैतिक संबंधांकडे लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे. जोपर्यंत तणाव कमी होत नाही, तोपर्यंत हा प्रकल्प केवळ एक दीर्घकालीन धोरणात्मक स्वप्नच राहणार आहे.