भू-राजकीय तणाव आणि तेलाच्या किमतींचा फटका
भू-राजकीय तणाव आणि कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींचा फटका भारतीय शेअर बाजाराला जोरदार बसला आहे. डॉलरच्या तुलनेत रुपयाही ऐतिहासिक नीचांकी पातळीवर पोहोचला आहे.
विशेषतः, इराणवरील हल्ल्यांनंतर ब्रेंट क्रूड ऑइलच्या किमती $115 प्रति बॅरलच्या वर गेल्या होत्या. जरी सध्या त्या $96.50 च्या आसपास फिरत असल्या तरी, जागतिक ऊर्जा पुरवठ्याला असलेला धोका कायम आहे. भारतासारख्या देशाला, जी आपल्या 85% कच्च्या तेलाची आयात करते, यासाठी ही चिंतेची बाब आहे.
महागाईचा भडका आणि RBI समोर आव्हान
या वाढत्या तेल किमतींमुळे देशात महागाईचा (Inflation) भडका उडण्याची भीती आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) नुकत्याच घेतलेल्या धोरणात्मक निर्णयात FY27 साठी वाढीचा अंदाज 6.9% ठेवला असला, तरी महागाई वाढण्याची शक्यता वर्तवली आहे. जागतिक बँकेच्या अंदाजानुसार FY27 मध्ये महागाई 4.9% पर्यंत जाऊ शकते, जी RBI च्या 4.6% अंदाजापेक्षा जास्त आहे. रुपया 92.70 च्या पातळीवर घसरल्याने आयात खर्च वाढला आहे, ज्यामुळे महागाई आणखी वाढू शकते. १० वर्षांच्या सरकारी रोख्यांवरील उत्पन्न (Bond Yield) 6.97% पर्यंत वाढले आहे, जे वाढत्या व्याजदरांची आणि महागाईची चिंता दर्शवते.
परदेशी गुंतवणूकदार बाहेर, देशी गुंतवणूकदार आत
या सर्व घडामोडींमुळे परदेशी गुंतवणूकदार (FIIs) मोठ्या प्रमाणात विक्री करत आहेत. संघर्ष सुरू झाल्यापासून त्यांनी ₹1.62 लाख कोटी आणि या वर्षात (2026) आतापर्यंत ₹2.1 लाख कोटी काढून घेतले आहेत. याउलट, देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदार (DIIs) मात्र बाजारात आधार देत आहेत. त्यांनी गेल्या सहा आठवड्यांत विक्रमी ₹1.78 लाख कोटी गुंतवले आहेत. मात्र, ही मदत किती काळ टिकेल, हा प्रश्न आहे.
बाजारात मोठी घसरण, गुंतवणूकदारांचे मोठे नुकसान
या 'रिस्क-ऑफ' (Risk-off) सेंटिमेंटचा परिणाम भारतीय इक्विटीवर स्पष्टपणे दिसतो. BSE सेन्सेक्स 6.75% आणि निफ्टी 6.8% घसरले आहेत. दोन्ही निर्देशांकांनी फेब्रुवारी 26 नंतर जवळपास 13% पर्यंत घसरण अनुभवली आणि एप्रिल 2 रोजी ५२ आठवड्यांचा नीचांक गाठला. निफ्टी मिड-कॅप १०० मध्ये 4.71% आणि निफ्टी स्मॉल-कॅप १०० मध्ये 3.22% घसरण झाली. गेल्या सहा आठवड्यांत गुंतवणूकदारांचे अंदाजे ₹24 लाख कोटी बुडाले आहेत.
सोन्याचे दर घसरले, क्रिप्टोकरन्सीने उसळी घेतली
विशेष म्हणजे, भू-राजकीय तणाव असूनही सोने आणि चांदीच्या किमतीत घसरण झाली आहे. सोन्याची किंमत 3.4% आणि चांदीची 4.5% घसरली. याउलट, बिटकॉईन $72,000 च्या वर आणि इथेरिअम $2,180 च्या आसपास ट्रेडिंग करत आहे.
भारतीय बाजारासमोरील मुख्य धोके
S&P ग्लोबल रेटिंग्सच्या मते, वाढत्या ऊर्जा किमतींमुळे FY2027 मध्ये भारताची GDP वाढ 6.5% पर्यंत मंदावू शकते. दीर्घकालीन भू-राजकीय अनिश्चितता आणि महागाईमुळे RBI ला वाढीला धक्का न लावता किमती नियंत्रित करण्याचे मोठे आव्हान पेलावे लागेल. मॉर्गन स्टॅन्ली आणि नोमुरा सारख्या ब्रोकरेज कंपन्या बाजाराच्या दिशेवर लक्ष ठेवून आहेत, परंतु भू-राजकीय तणाव कमी होणे आणि तेलाच्या किमती स्थिर राहणे बाजारासाठी महत्त्वाचे ठरेल.