भारतीय बाजारपेठेत भू-राजकीय तणावाचा तडाखा! सेन्सेक्स-निफ्टी कोसळले, पण तेल शेअर्सची तुफानी तेजी!

बाजारात मोठी घसरण, तेल कंपन्यांना दिलासा

शुक्रवारच्या (27 मार्च 2026) सत्रात भारतीय शेअर बाजारात मोठी घसरण नोंदवली गेली. पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणाव आणि जागतिक बाजारातील जोखीम टाळण्याच्या वृत्तीमुळे (Risk Aversion) बाजारात विक्रीचा जोर वाढला. सेन्सेक्स तब्बल 900 अंकांनी खाली उघडला, तर निफ्टीने 280.95 अंकांची मोठी घट नोंदवत 23,000 च्या पातळीच्या आसपास व्यवहार सुरू केला.

याउलट, केंद्र सरकारने 26 मार्च 2026 रोजी पेट्रोल आणि डिझेलवरील अबकारी शुल्कात (Excise Duty) कपात करण्याची घोषणा केल्यानंतर तेल कंपन्यांचे शेअर्स (Oil Stocks) तेजीने वधारले. सरकारने पेट्रोलवरील शुल्कात ₹13 प्रति लिटर वरून कपात करून ते केवळ ₹3 प्रति लिटर केले आहे, तर डिझेलवरील ₹10 प्रति लिटर चे शुल्क पूर्णपणे माफ केले आहे. यामुळे तेल विपणन कंपन्यांना (OMCs) दिलासा मिळाला, ज्या आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे दबावाखाली होत्या.

आंतरराष्ट्रीय बाजाराचा परिणाम आणि रुपयाची चिंता

सध्याच्या बाजारातील अस्थिरतेचे मुख्य कारण पश्चिम आशियातील वाढता तणाव आहे, ज्यामुळे ऊर्जा पुरवठा मार्गांमध्ये व्यत्यय आला आहे. यामुळे ब्रेंट क्रूड (Brent Crude) सारख्या कच्च्या तेलाच्या किमतीत 50% पर्यंत वाढ होऊन त्या $107.01 प्रति बॅरल पर्यंत पोहोचल्या आहेत. भारत आपल्या 88% तेल गरजांसाठी आयातीवर अवलंबून असल्याने, या वाढत्या किमतींचा अर्थव्यवस्थेवर थेट परिणाम होत आहे. भारतीय रुपयाची घसरण 93 प्रति डॉलर च्या पुढे गेल्याने आयातीचा खर्च आणखी वाढला आहे. परदेशी संस्थागत गुंतवणूकदारांनी (FIIs) देखील मार्च महिन्यात ₹60,000 कोटींहून अधिकची विक्री केल्याचे समोर आले आहे.

सरकारचा निर्णय आणि कंपन्यांवरील ताण

सरकारने अबकारी शुल्कात कपात केल्याने ग्राहकांना आणि तेल कंपन्यांना तात्पुरता दिलासा मिळाला असला तरी, या निर्णयाचा वार्षिक खर्च अंदाजे ₹1.55 लाख कोटी इतका असणार आहे. अहवालानुसार, जर कच्च्या तेलाच्या किमती $100-$105 प्रति बॅरल राहिल्या, तर तेल विपणन कंपन्यांना पेट्रोलवर प्रति लिटर ₹11 आणि डिझेलवर प्रति लिटर ₹14 पर्यंत तोटा सहन करावा लागू शकतो.

पुढील अंदाज

गोल्डमन सॅक्स (Goldman Sachs) च्या अंदाजानुसार, ब्रेंट क्रूडची किंमत मार्चमध्ये सरासरी $105 आणि एप्रिलमध्ये $115 पर्यंत जाऊ शकते. तर, यूएस एनर्जी इन्फॉर्मेशन ॲडमिनिस्ट्रेशन (EIA) नुसार, पुढील दोन महिने किमती $95 च्या वर राहण्याची शक्यता आहे. आयसीआयसीआय डायरेक्ट (ICICI Direct) च्या मते, बाजारात घसरणीचा मोठा टप्पा कदाचित संपला असून एप्रिलमध्ये सुधारणा दिसू शकते, पण FIIs ची विक्री चिंतेचा विषय राहील. वाढत्या ऊर्जा किमती आणि रुपयाची घसरण यामुळे FY2027 मध्ये भारताच्या वित्तीय स्थितीवर ताण येऊ शकतो.