जागतिक कारणांमुळे बाजारात विक्रीचा मारा
आजच्या ट्रेडिंग सत्राच्या सुरुवातीलाच भारतीय शेअर बाजारात मोठ्या प्रमाणात विक्रीचा मारा (Selloff) दिसून आला. जागतिक पातळीवरील भू-राजकीय तणाव आणि तंत्रज्ञानाशी संबंधित चिंतांमुळे गुंतवणूकदारांच्या भावनांवर परिणाम झाला. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी जागतिक टॅरिफमध्ये 15% वाढ करण्याची घोषणा केल्याने व्यापारातील अनिश्चितता वाढली. यामुळे एशियन बाजारातही कमजोरी दिसली आणि त्याचा परिणाम भारतीय बाजारावरही झाला. याशिवाय, अमेरिका आणि इराणमधील तणावही कायम आहे, ज्यामुळे बाजारात जोखीम टाळण्याची प्रवृत्ती वाढली. सुरुवातीच्या व्यापारात बीएसई सेन्सेक्स 525.29 अंकांनी घसरून 82,769.37 वर आला, तर एनएसई निफ्टी 145.85 अंकांनी घसरून 25,567.15 पातळीवर पोहोचला.
AI ची चिंता आणि आयटी शेअर्सची पडझड
या घसरणीचे एक मोठे कारण म्हणजे आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) तंत्रज्ञानाचा पारंपरिक आयटी (IT) कंपन्यांवर होणारा संभाव्य परिणाम. AI टूल्समुळे जुन्या सिस्टीम्स (Legacy Systems) आधुनिक होतील, या बातमीने चिंता वाढवली आहे. यामुळे भारतीय आयटी शेअर्समध्ये मोठी घसरण झाली. इन्फोसिस (Infosys), टीसीएस (TCS), एचसीएल टेक्नॉलॉजीज (HCL Technologies) आणि टेक महिंद्रा (Tech Mahindra) यांसारख्या कंपन्यांचे शेअर्स जवळपास 3% ने कोसळले. यामुळे सेन्सेक्सच्या घसरणीत मोठा वाटा उचलला गेला. काल रात्री अमेरिकेतील वॉल स्ट्रीटमध्येही (Wall Street) तंत्रज्ञान क्षेत्रातील घसरणीमुळे ही चिंता भारतीय बाजारात अधिक पसरली.
देशांतर्गत स्थिती आणि बाजाराचे व्हॅल्युएशन
एकिकडे भारताची जीडीपी (GDP) वाढ FY26 मध्ये 7.4% राहण्याचा अंदाज आहे आणि महागाई (Inflation) 2.1% वर स्थिर आहे, तर रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) रेपो रेट (Repo Rate) 5.25% वर कायम ठेवला आहे. या सकारात्मक घरगुती आर्थिक संकेतांनंतरही, बाजाराची बाह्य घटकांमुळे होणारी ही संवेदनशील प्रतिक्रिया चिंताजनक आहे. जागतिक टॅरिफची अनिश्चितता (Tariff Uncertainty) अजूनही कायम आहे, ज्यामुळे भारतीय निर्यातीवर परिणाम होऊ शकतो. AI तंत्रज्ञानाचा वेगवान विकास जुन्या आयटी कंपन्यांसाठी महसूल (Revenue) आणि मार्जिन (Margin) या दोन्हींवर दबाव आणू शकतो. नियामक (Regulatory) पातळीवरही काही चिंता आहेत, जसे की वित्तमंत्र्यांनी बँकांच्या सेवांमधील त्रुटींवर केलेली टीका किंवा सेबीने (Sebi) पोर्टफोलिओ व्यवस्थापन सेवा (PMS) नियमांमध्ये केलेले बदल. यामुळे बाजारात अधिक तपासणी आणि नियमांचे पालन करण्याची गरज भासू शकते.
ऐतिहासिक संदर्भ आणि पुढील वाटचाल
ऐतिहासिकदृष्ट्या पाहिल्यास, बाजारात अशा मोठ्या घसरणी (Market Crashes) यापूर्वीही झाल्या आहेत. 2008 च्या आर्थिक संकटानंतर सेन्सेक्समध्ये 61% तर 2020 मध्ये कोरोनामुळे 38% घसरण झाली होती. मात्र, त्यानंतर बाजार सावरलाही आहे. सध्याची घसरण जरी सुरुवातीच्या तासांत मोठी असली तरी, याकडे ऐतिहासिक संदर्भात पाहणे गरजेचे आहे. बाजारात सध्या अस्थिरता (Volatility) कायम राहण्याची शक्यता आहे. गुंतवणूकदार एफआयआय (FII) च्या हालचालींवर लक्ष ठेवून आहेत. जर जागतिक दबाव वाढला, तर सेन्सेक्स 82,700 ते 82,500 च्या पातळीपर्यंत खाली येण्याची शक्यता आहे.