पश्चिम आशियातील संकटामुळे कंपन्या हैराण
जानेवारी ते मार्च २०२६ या तिमाहीत (Q4 FY26) भारताच्या MSME मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्राची वाढ झाली असली, तरी ती मागील तिमाहीच्या तुलनेत मंदावली आहे. SME मार्केट सेंटीमेंट इंडेक्स (SMESI) नुसार, SME बिझनेस ॲक्टिव्हिटी इंडेक्स (SME-BAI) ५६.५ वर आला आहे, जो मागील तिमाहीत ५८.९ होता. या धीम्या गतीचे मुख्य कारण म्हणजे वाढलेला लॉजिस्टिक्स खर्च (Logistics Cost) आणि कच्च्या मालाच्या किमती. पश्चिम आशियातील बिघडलेल्या परिस्थितीमुळे लाल समुद्रातून (Red Sea) आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) होणारी वाहतूक विस्कळीत झाली आहे. यामुळे जहाजांना वळसा घालून प्रवास करावा लागत आहे, ज्यामुळे प्रवासाचा वेळ १५ ते २० दिवसांनी वाढला आहे. सी फ्रेट रेट्समध्ये (Sea Freight Rates) तब्बल ४००% पर्यंत वाढ झाली आहे, ज्यामुळे कच्च्या मालाच्या किमती वाढल्या आहेत आणि कंपन्यांचे नफ्याचे मार्जिन (Profit Margins) कमी होत चालले आहे.
देशांतर्गत पुरवठा साखळी स्थिर, पण बाह्य धोके वाढले
या बाह्य दबावांनंतरही, देशांतर्गत पुरवठा साखळी (Domestic Supply Chain) बऱ्यापैकी स्थिर आहे. सुमारे ६०% MSMEs मध्ये रोजगाराची (Employment) पातळी आणि पुरवठादारांकडून माल मिळण्याचा वेळ (Supplier Delivery Times) कायम आहे. मात्र, बाह्य भू-राजकीय धोक्यांची (External Geopolitical Risks) चिंता वाढत आहे. एप्रिल ते जून २०२६ (Q1 FY27) या तिमाहीसाठी SME बिझनेस आउटलूक इंडेक्स (SME-BOI) ५८.७ आहे, जो मागील तिमाहीतील ६०.७ पेक्षा कमी आहे. ४७% कंपन्या भांडवली खर्चात (Capital Expenditure) वाढ करण्याची योजना आखत असल्या तरी, रोजगाराबाबत (Hiring Sentiment) मात्र संमिश्र कल दिसून येतोय.
खर्चाचा दबाव आणि नरमाईचा दृष्टिकोन
MSME उत्पादक कंपन्या आंतरराष्ट्रीय व्यापार मार्गांवरील भू-राजकीय धक्क्यांना अधिक बळी पडतात. वाढलेला वाहतूक खर्च आणि कच्च्या मालाच्या किमतींचा थेट परिणाम त्यांच्या नफ्यावर होत आहे. कंपन्या विक्री किमतीत (Selling Prices) लगेच वाढ करू शकत नसल्याने मार्जिन घटत आहे. मूडिजने (Moody's) पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे भारताचा FY27 GDP वाढीचा अंदाज ६% पर्यंत कमी केला आहे, ज्यामुळे व्यापक आर्थिक मंदीची (Economic Slowdown) शक्यता वर्तवली जात आहे. एकूणच, SMESI चा आगामी तिमाहीसाठीचा दृष्टिकोन (Outlook) सकारात्मक असला तरी, तो सावध (Cautious) आहे. देशांतर्गत मागणी आणि नियोजित भांडवली खर्च आशादायक असले तरी, भू-राजकीय तणावाचा लॉजिस्टिक्स आणि खर्चावर होणारा परिणाम ही एक मोठी चिंता आहे.
