भारतातील महागाईचा भडका! RBI च्या टार्गेटला ओलांडणार, दूध आणि इंधन सर्वात महाग

महागाईचा नवा उच्चांक गाठणार?

भारतातील रिटेल महागाई (Inflation) रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) च्या 4% मध्यम-मुदतीच्या टार्गेटला ओलांडण्याची शक्यता आहे. हा दर आता 60 बेसिस पॉइंट्सने वाढू शकतो. एप्रिल महिन्यात ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) 3.48% पर्यंत पोहोचला आहे, जो मार्चमध्ये 3.40% होता. अन्न महागाई (Food Inflation) 4.2% पर्यंत वाढली असून, हे अर्थव्यवस्थेतील वाढत्या किमतींच्या दबावाचे संकेत देत आहे.

दूध, इंधन आणि सोन्याच्या किमतींचा तडाखा

वाढत्या महागाईमागे अनेक प्रमुख कारणे आहेत. विशेषतः दूध, इंधन आणि सोन्याच्या किमतींनी ग्राहकांचे कंबरडे मोडले आहे. नुकत्याच प्रति लिटर ₹2 ने वाढलेल्या दुधाच्या किमतीमुळे महागाईत अंदाजे 21 बेसिस पॉइंट्सची भर पडण्याची शक्यता आहे.

इंधनाच्या (Fuel) किमतींचा थेट परिणाम म्हणून अंदाजे 16 बेसिस पॉइंट्सची वाढ अपेक्षित आहे. यासोबतच, वाहतूक आणि धान्य, भाज्यांसारख्या अन्नधान्यांच्या अप्रत्यक्ष किमतींमुळे आणखी 8 बेसिस पॉइंट्सची भर पडेल. ऑईल मार्केटिंग कंपन्यांनी नुकतेच पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीत प्रति लिटर ₹3 ने वाढ केली आहे, जी त्यांच्या मोठ्या आर्थिक तूट भरून काढण्यासाठी करण्यात आली आहे.

सोन्याच्या किमतीही महागाई वाढवत आहेत. आयात शुल्कात 6% वरून 15% पर्यंत वाढ करण्यात आल्याने सोन्याच्या किमतीतही वाढ झाली आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सोन्याची अनावश्यक खरेदी टाळण्याचे आवाहन केल्यानंतर ही वाढ करण्यात आली होती. दरम्यान, आर्थिक वर्ष 2026 (FY26) मध्ये भारताची सोन्याची आयात आधीच 24% पेक्षा जास्त वाढली होती.

विश्लेषकांचा अंदाज: महागाई 4.09% पर्यंत पोहोचणार

या सर्व कारणांमुळे, एप्रिलमधील 3.48% वरून headline inflation मे महिन्यात अंदाजे 4.09% पर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. बारकलेज (Barclays) येथील भारतातील मुख्य अर्थशास्त्रज्ञ आस्था गुडवानी (Aastha Gudwani) यांच्या मते, मे महिन्यातील इंधन दरवाढीमुळे महागाईत आणखी 8 बेसिस पॉइंट्सची वाढ अपेक्षित आहे, ज्याचे परिणाम पुढील काळातही दिसून येतील. याव्यतिरिक्त, खरीप हंगामासाठी किमान आधारभूत किमतींमध्ये (Minimum Support Price - MSP) होणारे बदल आर्थिक वर्ष 2027 (FY27) मध्ये CPI महागाईवर 5-10 बेसिस पॉइंट्सचा परिणाम करू शकतात, जे व्यापक महागाई धोक्याचे संकेत देत आहेत.