'इमिजिएट जॉयनर्स'ची मागणी शिगेला
भारतातील जॉब मार्केटमध्ये मोठा बदल घडत असून, आता वेळेचे महत्त्व सर्वाधिक आहे. उपलब्ध नोकरीच्या पदांपैकी जवळपास दर तीनपैकी एका पदासाठी अशा उमेदवारांची गरज आहे जे लगेच किंवा अगदी कमी सूचनेवर कामाला सुरुवात करू शकतील. रिक्रूटर्स आता 'इमिजिएट-इम्पॅक्ट' टॅलेंटला प्राधान्य देत आहेत.
मागणी वाढली, पुरवठा कमी
कर्मचाऱ्यांना लगेच नियुक्त करण्याची कंपन्यांची मागणी 2022 पासून 58% नी वाढली आहे. ही वाढ उमेदवारांच्या उपलब्धतेत झालेल्या 12% वाढीपेक्षा जवळपास पाचपट अधिक आहे. 'एम्प्लॉयर हायरिंग अर्जन्सी इंडेक्स' आता 158 वर पोहोचला आहे (2022 मध्ये 100 च्या बेसलाइनच्या तुलनेत), तर 'कॅंडिडेट अवेलेबिलिटी इंडेक्स' 112 वरच अडकला आहे.
या तफावतीमागे काय कारण?
व्यवसाय ऑपरेशन्स या तफावतीला कारणीभूत ठरत आहेत. कंपन्यांना कमी प्रोजेक्ट सायकल, कडक डेडलाईन्स आणि वाढत्या खर्चांचा सामना करावा लागत आहे. यामुळे त्यांना असे प्रोफेशनल नियुक्त करावे लागत आहेत जे लगेच योगदान देऊ शकतील, ज्यामुळे ऑनबोर्डिंगमधील विलंब कमी होतो आणि प्रोजेक्ट्स वेळेत पूर्ण होतात.
सर्वाधिक प्रभावित सेक्टर्स
विशेष स्किल्सची (Specialized Skills) गरज असलेल्या सेक्टर्समध्ये ही मागणी अधिक आहे. इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (IT) आणि सॉफ्टवेअर क्षेत्रात 34% इमिजिएट हायरिंगची मागणी आहे. बँकिंग, फायनान्शियल सर्व्हिसेस आणि इन्शुरन्स (BFSI) सेक्टर 16% सह दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. दोन्ही सेक्टर्समध्ये एक मोठी तफावत आहे, जिथे उपलब्ध 'इमिजिएट जॉयनर्स'ची 25% कमतरता जाणवत आहे.
नोटीस पीरियडचे आव्हान
भारतातील पारंपरिक लांब नोटीस पीरियडमुळे ही समस्या आणखीनच वाढत आहे. 27% पदांसाठी उमेदवारांनी 15 दिवसांच्या आत जॉईन करणे अपेक्षित आहे, परंतु केवळ 14% नोकरी शोधणारे हे पूर्ण करू शकतात. अनेक कर्मचारी 30-60 दिवसांच्या नोटीस पीरियडमध्ये बांधलेले आहेत, ज्यामुळे जिथे मागणी कमी आहे तिथे अतिरिक्त पुरवठा आणि जिथे मागणी जास्त आहे तिथे कमतरता निर्माण होत आहे.
कंपन्यांची रणनीती आणि भरतीची ठिकाणे
ही तफावत भरून काढण्यासाठी, कंपन्या कॉन्ट्रॅक्ट हायरिंग, गिग टॅलेंट आणि प्री-व्हेटेड कॅंडिडेट पूल यांसारख्या पर्यायांचा विचार करत आहेत. 'इमिजिएट हायरिंग'ची मागणी बेंगळुर, दिल्ली-एनसीआर आणि मुंबईसारख्या मेट्रो हब्सवर केंद्रित आहे. दुसरीकडे, टियर-2 आणि टियर-3 शहरांमध्ये 'इमिजिएट जॉयनर्स'ची उपलब्धता जास्त आहे, ज्यामुळे ती टॅलेंट मिळवण्यासाठी आकर्षक ठिकाणे बनली आहेत.
बदलणारे हायरिंगचे स्वरूप
हा ट्रेंड भारतातील जॉब मार्केटमध्ये एका मोठ्या बदलाचे संकेत देतो. व्यवसाय जसे लीन (lean) आणि प्रोजेक्ट-आधारित टीम्सना प्राधान्य देत आहेत, तसे हायरिंग दीर्घकालीन क्षमतेऐवजी तात्काळ उत्पादकतेकडे झुकत आहे. नोकरी शोधणाऱ्यांसाठी, कमी नोटीस पीरियड स्पर्धात्मक फायदा देऊ शकतो. ज्या बाजारात वेळेला महत्त्व आहे, अशा परिस्थितीत कंपन्यांना त्यांच्या हायरिंग स्ट्रॅटेजीमध्ये बदल करणे आवश्यक आहे.