पेट्रोल-डिझेल दरात दिलासा कायम! जागतिक बाजारात उलथापालथ असूनही भाव स्थिर

जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या दरात चढ-उतार सुरू असतानाही, देशातील पेट्रोल आणि डिझेलचे दर आज, ७ मे रोजी स्थिर राहिले. पश्चिम आशियातील वाढता तणाव आणि जागतिक शिपिंग मार्गांमधील व्यत्ययांमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात अस्थिरता आहे, मात्र भारतीय ग्राहकांना याचा फटका बसलेला नाही.

तेल कंपन्यांची भूमिका

इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन (IOC), भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेड (BPCL) आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेड (HPCL) या तीन प्रमुख तेल विपणन कंपन्यांनी (OMCs) किरकोळ विक्रीचे दर बदललेले नाहीत. राज्य निवडणुका संपल्यानंतर आणि मे २०२२ मध्ये उत्पादन शुल्क (excise duty) आणि राज्य करांमध्ये (state taxes) बदल झाल्यानंतर दरांमध्ये स्थिरता आली होती, ती अजूनही कायम आहे.

प्रमुख शहरांतील दर

दिल्लीत पेट्रोलची किंमत ₹94.77 प्रति लिटर आणि डिझेल ₹87.67 प्रति लिटर आहे. आर्थिक राजधानी मुंबईत पेट्रोल ₹103.49 प्रति लिटर आणि डिझेल सुमारे ₹90.03 प्रति लिटर दराने विकले जात आहे. बंगळूरु, हैदराबाद आणि कोलकाता यांसारख्या इतर प्रमुख मेट्रो शहरांमध्येही पेट्रोलचे दर ₹100 च्या वर आहेत, तर डिझेल ₹100 च्या खालीच आहे.

इंधन खर्चावर परिणाम करणारे घटक

देशांतर्गत इंधन दर हे जागतिक क्रूड ऑइल बेंचमार्क्स, रुपया-डॉलर विनिमय दर, केंद्र आणि राज्य कर संरचना, वाहतूक खर्च आणि मागणी-पुरवठा यावर अवलंबून असतात. भारत मोठ्या प्रमाणात क्रूड ऑइलची आयात करत असल्याने, आंतरराष्ट्रीय बाजारातील किंवा चलन चलनातील चढ-उतारामुळे सामान्यतः देशांतर्गत दरांमध्ये बदल होतो. मात्र, तेल विपणन कंपन्यांनी हे दबाव शोषून घेतले आहेत, ज्यामुळे मागील सत्रांमध्ये त्यांच्या नफ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.