भारताचे परकीय चलन साठा घसरला, सेवा क्षेत्राची वाढही मंदावली

भारताचा परकीय चलन साठा (Forex Reserves) २६ जून २०२६ रोजी संपलेल्या आठवड्यात **५.७ अब्ज डॉलर्सनी** घसरून **$६६६.९ अब्ज डॉलर्सवर** आला आहे. त्याचबरोबर, जून महिन्यात सेवा क्षेत्राची वाढही मंदावली असून PMI **५७.४** अंकांवर आला आहे.

परकीय चलन साठ्यात मोठी घट

२६ जून २०२६ रोजी संपलेल्या आठवड्यात भारताच्या परकीय चलन साठ्यामध्ये लक्षणीय घट दिसून आली. हा साठा ५.७ अब्ज डॉलर्सनी कमी होऊन $६६६.९ अब्ज डॉलर्सवर पोहोचला. परकीय चलन मालमत्तेत (Foreign Currency Assets) घट आणि सोन्याच्या साठ्यातील कमी झाल्यामुळे हा परिणाम दिसून आला. या साप्ताहिक घसरणीनंतरही, भारतीय रिझर्व्ह बँकेकडे (RBI) चलन बाजारातील अस्थिरता हाताळण्यासाठी पुरेसा बफर शिल्लक आहे.

सेवा क्षेत्राची गती मंदावली

भारतीय अर्थव्यवस्थेचा कणा असलेल्या सेवा क्षेत्राच्या वाढीची गती जून महिन्यात मंदावली आहे. मे महिन्यात ५९.८ असलेला सेवा क्षेत्राचा PMI (Purchasing Managers' Index) जूनमध्ये ५७.४ अंकांवर आला. ५० पेक्षा जास्त रीडिंग हे विस्ताराचे संकेत देत असले तरी, जानेवारी २०२५ नंतरची ही सर्वात कमी वाढ आहे. यावरून असे दिसून येते की नवीन व्यवसाय आणि एकूणच आर्थिक घडामोडींचा वेग पूर्वीपेक्षा कमी झाला आहे.

जागतिक घडामोडी आणि सरकारी धोरणे

जागतिक पातळीवर आर्थिक परिस्थिती अजूनही अस्थिर आहे, ज्याचा उदयोन्मुख बाजारपेठांवर परिणाम होत आहे. युरोझोनमध्ये आर्थिक घडामोडी स्थिर झाल्या असून Composite PMI ५०.० पर्यंत वाढला आहे. याउलट, युनायटेड किंगडममध्ये Composite PMI ४९.३ वर आहे, जो सलग दुसऱ्या महिन्यात घसरण दर्शवतो. देशांतर्गत, पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणावामुळे नैसर्गिक वायू पुरवठ्यावर घातलेले निर्बंध सरकारने शिथिल केले आहेत. यामुळे खत कारखाने, रिफायनरी आणि सिटी गॅस वितरकांना मदत अपेक्षित आहे.

गुंतवणूक प्रवाह आणि बाजाराची स्थिती

चलन साठ्यातील घट आणि PMI डेटा कमी असूनही, गुंतवणूकदारांचा कल सकारात्मक दिसत आहे. ३ जुलै २०२६ पर्यंत, परकीय पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी (FPIs) भारतीय बाजारात $३१५ दशलक्ष डॉलर्सची निव्वळ खरेदी केली आहे, ज्यापैकी $२४७ दशलक्ष डॉलर्स भारतीय इक्विटीमध्ये गुंतवले गेले. याशिवाय, देशांतर्गत म्युच्युअल फंडांनीही जुलै महिन्यात ₹९९,५१९ दशलक्ष निव्वळ गुंतवणूक केली आहे. गुंतवणूकदारांनी येत्या आठवड्यात या गुंतवणुकीच्या प्रवाहावर लक्ष ठेवावे, कारण जागतिक मध्यवर्ती बँकांच्या धोरणांचा उदयोन्मुख बाजारपेठेतील तरलता (liquidity) यावर परिणाम होत राहील.