भारताच्या परकीय चलन साठ्यात (Forex Reserves) सलग चौथ्या आठवड्यात घट झाली आहे. २ ऑक्टोबर रोजी संपलेल्या आठवड्यात हा साठा सुमारे **$१३ बिलियनने** घसरून **$७३४.६ बिलियनवर** आला आहे. रुपयातील अस्थिरता रोखण्यासाठी RBI कडून करण्यात आलेल्या हस्तक्षेपामुळे आणि परदेशी गुंतवणूकदारांच्या विक्रीमुळे हा साठा कमी झाला आहे.
देशाच्या परकीय चलन साठ्यात मोठी घट दिसून आली आहे. ४ सप्टेंबर रोजी हा साठा $७८५.७ बिलियनच्या विक्रमी उच्चांकावर होता, मात्र त्यानंतर सलग चौथ्या आठवड्यात यात घसरण झाली आहे. जरी ही घट मोठी असली, तरी मार्च २०२६ अखेरच्या तुलनेत भारताचा एकूण साठा अजूनही सुरक्षित पातळीवर असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
RBI चा रुपयाला वाचवण्याचा प्रयत्न
या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे भारतीय रुपयाची स्थिरता राखण्यासाठी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) बाजारात केलेली डॉलरची विक्री. रुपयामध्ये होणारी घसरण रोखण्यासाठी RBI कडून 'स्पॉट डॉलर सेल्स' आणि 'फॉरेक्स स्वॅप्स'चा वापर केला जात आहे. ताज्या आकडेवारीनुसार, विदेशी चलन मालमत्ता (Foreign Currency Assets) $१०.७ बिलियनने कमी होऊन $६०४.७ बिलियनवर आली आहे, तर सोन्याच्या साठ्यातही (Gold Holdings) $२.३ बिलियनची घट होऊन तो $१०६.४ बिलियनवर स्थिरावला आहे.
जागतिक बाजाराचे दडपण
सध्याच्या जागतिक परिस्थितीत अमेरिकेतील वाढते ट्रेझरी यील्ड्स आणि कच्च्या तेलाच्या किमतींमधील अस्थिरता भारतीय रुपयावर दबाव निर्माण करत आहे. याव्यतिरिक्त, विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी (FPI) भारतीय शेअर बाजारातून सातत्याने विक्री केल्यामुळेही चलनावर ताण आला आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी या आकडेवारीचे महत्त्व मोठे आहे. रुपया कमकुवत झाल्यास आयात महाग होते, ज्याचा थेट परिणाम ऑइल मार्केटिंग कंपन्या, पेंट्स आणि केमिकल्स क्षेत्रातील कंपन्यांच्या नफ्यावर होऊ शकतो. RBI कडे रुपयाच्या बचावासाठी अजूनही पुरेसा बफर (Buffer) उपलब्ध आहे, परंतु बदलत्या जागतिक परिस्थितीकडे पाहता मॅक्रो-फायनान्शियल स्थिरतेसाठी या आकडेवारीवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.