हूती बंडखोरांनी जगातील महत्त्वाच्या व्यापार मार्गांपैकी एक असलेल्या 'Bab el-Mandeb' सामुद्रधुनीवर ताबा मिळवला आहे. या ब्लॉकेडमुळे जहाजवाहतूक लांबणीवर पडली असून, भारताच्या क्रूड ऑईल पुरवठ्यावर आणि लॉजिस्टिक खर्चावर मोठा ताण पडण्याची शक्यता आहे.
जगातील सर्वात व्यस्त सागरी मार्गांपैकी एक असलेल्या 'Bab el-Mandeb' सामुद्रधुनीवर हूती बंडखोरांनी ताबा मिळवल्यामुळे भारताच्या आंतरराष्ट्रीय व्यापारासमोरील आव्हाने वाढली आहेत. पेरीम बेट आणि मोचा बंदरासह महत्त्वाच्या ठिकाणांवर बंडखोरांनी नियंत्रण मिळवल्याने पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली आहे. याआधीच हॉर्मूझची सामुद्रधुनी बंद असल्याचा फटका भारतीय व्यापाराला बसत होता, त्यात आता या नव्या संकटामुळे भारताची चिंता अधिकच वाढली आहे.
ऊर्जा आणि महागाईवर परिणाम
भारत आपल्या एकूण क्रूड ऑईल गरजांपैकी ८५% पेक्षा जास्त आयात करतो. Bab el-Mandeb हा ऊर्जा पुरवठ्याचा मुख्य मार्ग असल्याने, मार्गातील या अडथळ्यामुळे कच्च्या तेलाच्या आयातीचा खर्च वाढू शकतो. यामुळे देशांतर्गत महागाई वाढण्याची शक्यता आहे. जागतिक बाजारात 'Brent Crude' च्या किमती वाढल्या असून, तेल शुद्धीकरण करणाऱ्या कंपन्यांच्या (Refiners) मार्जिनवर याचा थेट परिणाम होऊ शकतो.
निर्यातदारांसमोर लॉजिस्टिकचे संकट
या ब्लॉकेडमुळे जहाजांना आता 'केप ऑफ गुड होप' (Cape of Good Hope) मार्गाने वळसा घालून जावे लागत आहे. यामुळे भारत आणि युरोप दरम्यानच्या प्रवासाचे अंतर हजारो किलोमीटरने वाढले आहे. परिणामी, कापड (Textiles), फार्मास्युटिकल्स आणि यंत्रसामग्री क्षेत्रातील भारतीय निर्यातदारांना मोठ्या खर्चाचा सामना करावा लागत आहे. शिपिंग कंपन्यांनी इंधन आणि विमा शुल्कात (Insurance Premiums) वाढ केल्याने उत्पादकांच्या नफ्यात मोठी घट होण्याची शक्यता आहे.
गुंतवणूकदारांनी काय पाहावे?
येत्या काळात व्यापार तूट (Trade Deficit) वाढल्यास भारतीय रुपयावर दबाव येण्याची शक्यता आहे. मोठ्या निर्यातदार कंपन्या आणि ऑईल रिफायनरीजच्या मॅनेजमेंटने पुरवठा साखळीतील सुरक्षेबाबत काय भूमिका घेतली आहे, याकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष असेल. समुद्रातील सुरक्षितता, तेलाच्या किमती आणि भारत सरकारचे पर्यायी मार्ग शोधण्याचे धोरण यावर कंपन्यांची कामगिरी अवलंबून असेल.
