Sapien Labs च्या नवीन रिपोर्टनुसार, भारतातील **42.6%** तरुण मानसिक तणावाखाली आहेत. आर्थिक प्रगती आणि वैयक्तिक कल्याणातील ही दरी भविष्यातील वर्कफोर्स उत्पादकता आणि हेल्थकेअर क्षेत्रावर मोठा परिणाम करू शकते.
भारताच्या वेगवान आर्थिक विकासासमोर आता एक नवीन आव्हान उभे राहिले आहे. Sapien Labs च्या 'ग्लोबल माइंड हेल्थ स्टडी' नुसार, देशाचा GDP वाढत असला तरी तरुणांचे मानसिक आरोग्य मात्र खालावत चालले आहे. अहवालातील आकडेवारी धक्कादायक असून, 18 ते 34 वयोगटातील 42.6% भारतीय मानसिक तणावाचा सामना करत आहेत. भारताचा 'माइंड हेल्थ कोशंट' (MHQ) स्कोर 33 वर आला असून, तो जागतिक सरासरी 41 पेक्षा खूपच खाली आहे.\n\n### वर्कफोर्सवर होणारा परिणाम\nभारताची अर्थव्यवस्था ही तरुण लोकसंख्येच्या 'डेमोग्राफिक डिव्हिडंड'वर अवलंबून आहे. मात्र, जेव्हा अर्ध्याहून अधिक तरुण भावनिक आणि मानसिक आव्हानांचा सामना करत असतात, तेव्हा भविष्यातील श्रम उत्पादकता (Labor Productivity) आणि कार्यक्षमता यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण होते. कंपन्या आणि धोरणकर्त्यांसाठी एक निरोगी वर्कफोर्स ही आता केवळ सामाजिक बाब नसून आर्थिक यशाची गुरुकिल्ली ठरत आहे.\n\n### तणावाची चार मुख्य कारणे:\nअहवालात तणावासाठी चार प्रमुख कारणे सांगितली आहेत:\n1. पारंपारिक कौटुंबिक रचनेचा ऱ्हास.\n2. लहान वयात स्मार्टफोन्सचा अतिवापर.\n3. प्रक्रिया केलेल्या अन्नाचे (Ultra-processed foods) वाढते सेवन.\n4. आध्यात्मिक आणि सामुदायिक संबंधांमध्ये झालेली घट.\n\n### गुंतवणुकीच्या दृष्टीने बदलणारे कल\nगुंतवणूकदारांसाठी हे कल महत्त्वाचे आहेत. हेल्थकेअर क्षेत्रात मानसिक आरोग्याशी संबंधित सेवांची मागणी वाढू शकते. तसेच, फूड अँड बेव्हरेज क्षेत्रात आता ग्राहकांचा कल 'हेल्दी' पर्यायांकडे वळत आहे. तंत्रज्ञान आणि टेलिकॉम कंपन्यांसाठीही डिजिटल प्लॅटफॉर्मचा मुलांच्या मानसिक आरोग्यावर होणारा परिणाम चिंतेचा विषय ठरत असून, भविष्यात यावर कडक नियमावली (Regulatory norms) येण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. दीर्घकालीन आर्थिक यशासाठी आता केवळ औद्योगिक उत्पादकता नव्हे, तर सामाजिक आणि मानसिक स्थिरता संतुलित ठेवणे भारतासाठी अनिवार्य होणार आहे.