###Morgan Stanley चा भारताच्या वाढीचा अंदाज वाढला
आर्थिक विश्लेषक संस्था Morgan Stanley ने भारताच्या आर्थिक वर्ष 2026-27 (FY27) साठी GDP वाढीचा अंदाज 6.2% वरून वाढवून 6.7% केला आहे. संस्थेच्या नवीन अंदाजानुसार, FY27 मध्ये कच्च्या तेलाची सरासरी किंमत $87.5 प्रति बॅरल राहण्याची शक्यता आहे, जी पूर्वीच्या $95 च्या अंदाजापेक्षा कमी आहे. असे असले तरी, जून 2026 च्या तिमाहीत वाढीचा दर 6.5% पर्यंत घसरण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे, ज्यामागे वस्तूंच्या वाढत्या किमती आणि पुरवठा साखळीतील अडचणी कारणीभूत ठरू शकतात. IMF 6.5%, World Bank 6.6%, UN 6.4% (2026 साठी) आणि Moody's 6.0% सारख्या इतर संस्थांनीही FY27 साठी GDP वाढीचे मजबूत अंदाज व्यक्त केले आहेत, ज्यामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेतील अनिश्चितता दिसून येते.
###जागतिक धोके आणि अनिश्चितता
जागतिक स्तरावर अनेक धोके भारताच्या आर्थिक स्थितीवर परिणाम करू शकतात. पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे ऊर्जा बाजारपेठ आणि पुरवठा साखळीत व्यत्यय येत आहे, ज्यामुळे जागतिक मागणीवर अनिश्चितता आहे. नुकत्याच झालेल्या संघर्षामुळे Brent crude ची किंमत $120 प्रति बॅरल पर्यंत पोहोचली होती. तसेच, अमेरिका-भारत व्यापार कराराला USTR च्या कलम 301 अंतर्गत होणाऱ्या तपासणीमुळे अडचणी येत आहेत, ज्यामुळे अपेक्षित व्यापारी फायद्यांना विलंब होऊ शकतो.
###एल निनो आणि व्यापार कराराचे धोके
देशांतर्गत पातळीवर, सध्या ग्रामीण भागात मागणी चांगली असून, शेती मालाच्या चांगल्या भावामुळे लोकांची खरेदी क्षमता वाढली आहे. मात्र, एल निनोचा वाढता धोका पिकांना आणि शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नाला फटका देऊ शकतो. एल निनोमुळे भारतात पाऊस कमी आणि उष्णता जास्त राहण्याची शक्यता असते, ज्यामुळे तांदूळ आणि गव्हासारख्या पिकांना नुकसान होऊन अन्नधान्याच्या किमती वाढू शकतात आणि ग्रामीण वाढ मंदावू शकते. भारत-अमेरिका व्यापार करारातील विलंब आणि गुंतागुंत देखील निर्यातीसाठी अनिश्चितता वाढवत आहे.
###RBI व्याजदर स्थिर ठेवण्याची शक्यता
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) FY27 पर्यंत व्याजदर स्थिर ठेवण्याची शक्यता आहे. वाढीची गरज आणि पुरवठा साखळीतील व्यत्ययांमुळे महागाई वाढण्याचा धोका यांमध्ये समतोल साधण्याचा प्रयत्न केला जाईल. FY28 साठी, काही विश्लेषकांच्या मते, जर महागाई 5% च्या वर राहिली, तर 0.25% चे दोन दर वाढी शक्य आहेत. सध्या महागाई सुमारे 3.5% आहे, परंतु वाढत्या ऊर्जा किमती आणि संभाव्य अन्नधान्य धक्क्यांमुळे यात वाढ अपेक्षित आहे.
###वाढीवरील मुख्य धोके
अंदाजात वाढ झाली असली तरी, काही गंभीर धोके कायम आहेत. पश्चिम आशियातील अस्थिरतेमुळे तेलाच्या किमती वाढत राहिल्यास, भारताच्या वाढीवर मोठा नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो, कारण कुटुंबे आणि व्यवसायांना जास्त खर्च करावा लागेल. एल निनोमुळे येणारा कमकुवत मान्सून शेती क्षेत्रासाठी मोठा धोका आहे, जे ग्रामीण मागणीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे. भारताचे तेलावरील सुमारे 90% अवलंबित्व त्याला या धक्क्यांसाठी असुरक्षित बनवते. तेलाच्या किमतीत सातत्याने वाढ झाल्यास GDP वाढीचा दर घसरू शकतो आणि महागाई वाढू शकते. पश्चिम आशियातील संघर्ष वाढल्यास किंवा दीर्घकाळ चालल्यास, GDP वाढीचा अंदाज 6.1-6.2% पर्यंत खाली येऊ शकतो.
###FY28 चे चित्र
Morgan Stanley ने FY28 मध्ये भारताची GDP वाढ 7% पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज व्यक्त केला आहे. पुरवठा साखळीतील समस्या कमी झाल्यास आणि वस्तूंच्या किमती स्थिर झाल्यास अर्थव्यवस्थेत हळूहळू सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, भारताचा आर्थिक मार्ग या विविध धोक्यांचे काळजीपूर्वक व्यवस्थापन करण्यावर अवलंबून असेल. देशांतर्गत मागणी, सरकारी पायाभूत सुविधा प्रकल्प आणि सेवा निर्यातीमुळे जागतिक दबावांना तोंड देण्यास मदत मिळू शकते, परंतु भू-राजकीय तणाव, संभाव्य खराब हवामान आणि व्यापार क्षेत्रातील अनिश्चितता यामुळे सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. धोरणकर्ते FY27 दरम्यान वाढ आणि स्थिरता यांच्यात समतोल राखण्यावर लक्ष केंद्रित करतील.
