GDP वाढीचा अंदाज नवा
मुख्य आर्थिक सल्लागार व्ही. अनंत नागेश्वरन यांनी आर्थिक वर्ष 2027 (FY27) साठी भारताच्या GDP वाढीचा अंदाज 7-7.4% पर्यंत वाढवला आहे, जो आधीच्या 6.8-7.2% अंदाजापेक्षा जास्त आहे. या वाढीमुळे देशाच्या आर्थिक प्रगतीबद्दल अधिक आशावाद निर्माण झाला आहे. अमेरिकेसोबत नुकत्याच झालेल्या एका व्यापार करारामुळे (Trade Agreement) बाह्य अनिश्चितता कमी झाली आहे. यामुळे भारतात येणाऱ्या भांडवली गुंतवणुकीला (Capital Inflows) चालना मिळण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे भांडवल निर्मिती (Capital Formation) वाढेल आणि देशांतर्गत ग्राहक खर्चाला (Domestic Consumption)ही मदत होईल.
अमेरिकेसोबतचा करार आणि नवीन डेटा मालिका
अमेरिकेसोबत झालेल्या नवीन व्यापार करारामुळे (Trade Framework) व्यापारामधील अडथळे कमी होऊन भांडवली गुंतवणुकीला प्रोत्साहन मिळेल, अशी अपेक्षा आहे. यासोबतच, भारताच्या GDP मोजण्याच्या पद्धतीतही सुधारणा करण्यात आली आहे. आता 2022-23 हे बेस वर्ष (Base Year) म्हणून वापरले जाईल, जे 2011-12 च्या जुन्या बेस वर्षाची जागा घेईल. या नवीन GDP सीरीजमुळे (GDP Series) अर्थव्यवस्थेचे अधिक अचूक चित्र समोर येईल. आर्थिक वर्ष 2026 (FY26) साठी, रियल GDP वाढीचा अंदाज 7.6% आणि नॉमिनल GDP वाढीचा अंदाज 8.6% ठेवण्यात आला आहे.
उत्पादन क्षेत्राची मजबुती आणि ग्राहक खर्च
भारताचे उत्पादन क्षेत्र (Manufacturing Sector) गेल्या 3 वर्षांपासून सातत्याने चांगली कामगिरी करत आहे आणि औद्योगिक वाढीत मोठे योगदान देत आहे. आर्थिक वर्ष 2026 च्या तिसऱ्या तिमाहीत (Q3 FY26) रियल GDP वाढ 7.8% आणि नॉमिनल GDP वाढ 8.9% नोंदवली गेली. तसेच, खाजगी ग्राहक खर्च (Private Consumption) देखील मजबूत स्थितीत आहे, विशेषतः ग्रामीण भागात मागणी कायम आहे. भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) ने रेपो रेट 5.25% वर स्थिर ठेवला आहे, परंतु FY2025/26 साठी GDP वाढीचा अंदाज 7.4% पर्यंत वाढवला आहे.
बाजारातील मूल्यांकन (Valuation)
26 फेब्रुवारी 2026 पर्यंत, भारतीय शेअर बाजाराचा पी/ई रेशो (P/E Ratio) 23.49 आहे, तर निफ्टी 50 (Nifty 50) चा पी/ई रेशो 22.3 आहे. हे आकडे गेल्या 3 वर्षांच्या सरासरी पी/ई रेशो 25.3x च्या जवळ आहेत. सप्टेंबर 2025 पर्यंत, भारतीय कंपन्यांचे एकूण बाजार भांडवल (Market Capitalization) सुमारे $5.131 ट्रिलियन पर्यंत पोहोचले होते.
जागतिक संदर्भ आणि ऐतिहासिक दाखले
FY27 साठी भारताचा 7-7.4% चा GDP वाढीचा अंदाज इतर विकसनशील देशांच्या तुलनेत खूप चांगला आहे. चीनचा GDP वाढीचा अंदाज 2026 मध्ये 4.5% आणि 2027 मध्ये 4.6% राहण्याची शक्यता आहे. फेब्रुवारी 2026 मध्ये अमेरिकेसोबत झालेल्या व्यापार करारानंतर (US-India Trade Deal), अमेरिकेचे टॅरिफ (Tariff) 50% वरून 18% पर्यंत कमी झाले होते. यामुळे सेन्सेक्स (Sensex) आणि निफ्टीमध्ये मोठी तेजी आली होती आणि निर्यात करणाऱ्या कंपन्यांना फायदा झाला होता. या घटनेमुळे गुंतवणूकदारांच्या संपत्तीत सुमारे ₹20 लाख कोटींची वाढ झाली होती.
आव्हाने आणि बारकावे
जरी GDP अंदाज सकारात्मक असला तरी, काही गोष्टी विचारात घेणे आवश्यक आहे. आर्थिक वर्ष 2026 (FY26) साठी वित्तीय तूट (Fiscal Deficit) GDP च्या 4.5% राहण्याचा अंदाज आहे, जो मागील 4.4% अंदाजापेक्षा थोडा जास्त आहे. तसेच, अमेरिकेसारख्या बाह्य घटकांवरील अवलंबित्व काही प्रमाणात जोखीम वाढवू शकते. नॉमिनल GDP वाढ 8.6% (FY26) च्या आसपास राहणे, महसूल वाढीसाठी 9% पेक्षा जास्त असणे महत्त्वाचे आहे. याचा अर्थ, नफा मार्जिन (Profit Margins) अपेक्षेपेक्षा कमी वाढू शकतात. व्याजदर (Interest Rates) 2026-2027 पर्यंत 5.25% च्या आसपास राहण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे दरात कपात (Rate Cut) लवकर होण्याची शक्यता कमी दिसते.
भविष्यातील वाटचाल
विश्लेषकांच्या मते, भारत 2026 आणि 2027 मध्ये 6.5% ते 7.4% च्या GDP वाढीसह जगातील सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या प्रमुख अर्थव्यवस्थांपैकी एक राहील. देशांतर्गत मागणी, उत्पादन क्षेत्रातील ताकद आणि चालू असलेल्या संरचनात्मक सुधारणा (Structural Reforms) यामुळे ही वाढ कायम राहण्याची अपेक्षा आहे. 2035 पर्यंत उत्पादन क्षेत्राचा GDP मधील वाटा 25% पर्यंत नेण्याचे सरकारचे लक्ष्य आहे.