भारताची निर्यात धोरणात मोठी फेररचना सुरू असून, अमेरिकेवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी आता Canada आणि Mexico कडे मोर्चा वळवला आहे. या नवीन बाजारपेठांमधून भारताला **$58 अब्जांची** मोठी संधी मिळू शकते, असे औद्योगिक अहवालातून समोर आले आहे.
निर्यातीचा नवा नकाशा
सध्या भारत आपल्या एकूण निर्यातीपैकी $91.2 अब्जांचा माल अमेरिकेला पाठवतो. मात्र, आता ही निर्भरता कमी करण्यासाठी केंद्र सरकारने Canada आणि Mexico ला पर्याय म्हणून पाहिले आहे. अहवालानुसार, या दोन्ही देशांमध्ये भारताकडून सुमारे $58 अब्जांच्या मालाची आयात होण्याची क्षमता आहे, जी भारताच्या सध्याच्या अमेरिकेतील निर्यातीपैकी 63% इतकी आहे.
CEPA करार आणि आगामी वाटचाल
या निर्यातीला चालना देण्यासाठी भारत सरकार सक्रिय असून, Canada सोबत 'Comprehensive Economic Partnership Agreement' (CEPA) वर काम करत आहे. हा करार 2026 पर्यंत पूर्ण करण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे. याच धर्तीवर Mexico सोबतही नवीन व्यापार करारासाठी चर्चा सुरू आहे. या करारांमुळे कस्टम ड्युटी आणि व्यापारातील अडथळे दूर होऊन भारतीय उत्पादनांना North American सप्लाय चेनमध्ये प्रवेश करणे सोपे होणार आहे.
कोणत्या क्षेत्रांत मोठी संधी?
या विस्तारासाठी ऑटोमोबाईल पार्टस, सुती कपडे आणि मौल्यवान धातूंचे दागिने या क्षेत्रांवर विशेष लक्ष दिले जात आहे. उदाहरण द्यायचे झाल्यास, ऑटो पार्टस क्षेत्रात Canada आणि Mexico सध्या इतर देशांकडून $9.7 अब्जांचा माल खरेदी करतात, तर भारताची अमेरिकेला होणारी निर्यात केवळ $608 दशलक्ष इतकीच आहे. ही तफावत भरून काढण्यासाठी भारतीय कंपन्यांना गुणवत्ता आणि किमतीच्या आघाडीवर कठोर स्पर्धा करावी लागेल.
गुंतवणूकदारांसाठी आव्हाने
जरी ही संधी मोठी दिसत असली, तरी $1.2 ट्रिलियनच्या एकूण बाजारपेठेत भारताचा वाटा सध्या केवळ $14.84 अब्ज आहे. या नवीन बाजारपेठेत टिकून राहण्यासाठी भारतीय कंपन्यांना तेथील लॉजिस्टिक आणि गुणवत्तेचे कडक निकष पाळावे लागतील. याव्यतिरिक्त, ही बाजारपेठ आधीच अमेरिकन अर्थव्यवस्थेशी घट्ट जोडलेली असल्याने, तेथील प्रस्थापित पुरवठादारांशी स्पर्धा करणे हे एक मोठे आव्हान ठरेल.