बाजारात घसरण तरीही मूल्यांकन (Valuation) जास्त
FY26 मध्ये भारतीय शेअर बाजार घसरणीवर बंद झाला, जो इतर उदयोन्मुख बाजारपेठांपेक्षा (Emerging Markets) पूर्णपणे वेगळा होता. BSE Sensex 7% पेक्षा जास्त आणि Nifty50 5% पेक्षा जास्त घसरले, तर तैवानचा Taiex 59% आणि दक्षिण कोरियाचा Kospi 113% पर्यंत वाढले. यामागे मोठे कारण होते विदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांकडून (FII) झालेली विक्रमी ₹1.6-1.8 लाख कोटींची विक्री. बाजाराचे मूल्यांकन (Valuation) खूप जास्त असल्याने परदेशी गुंतवणूकदार भारतात पैसे गुंतवण्यास कचरत आहेत. फेब्रुवारी 2026 पर्यंत MSCI India चा फॉरवर्ड P/E 21.31x होता, जो MSCI Emerging Markets Index च्या तुलनेत (जानेवारी/फेब्रुवारी 2026 मध्ये 13.44x ते 13.46x) खूप जास्त आहे. बाजारात सुधारणा होऊनही, इंडियाचा P/E हा EM सरासरीपेक्षा जास्तच आहे.
जागतिक तणावामुळे तेलाच्या किमती वाढल्या, भारतावर परिणाम
पश्चिम आशियातील वाढत्या भू-राजकीय तणावामुळे, विशेषतः इराणचा समावेश असलेल्या संघर्षामुळे, कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे. मार्च 2026 मध्ये ब्रेंट क्रूड (Brent crude) $100 प्रति बॅरलच्या पुढे गेले आणि 50% पेक्षा जास्त वाढले. भारतासाठी ही एक गंभीर समस्या आहे, कारण देश आपल्या गरजेपैकी सुमारे 85% कच्च्या तेलाची आयात करतो. अर्थतज्ज्ञांच्या मते, तेलाच्या वाढलेल्या किमतींमुळे FY27 मध्ये भारताच्या GDP वाढीवर 50-70 बेसिस पॉईंट्स परिणाम होऊ शकतो आणि प्रत्येक $10 वाढीमागे महागाईत (Inflation) 55-60 बेसिस पॉईंट्स वाढू शकते. यामुळे चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit - CAD) FY26 मधील 1% वरून FY27 मध्ये 1.7% पर्यंत वाढण्याचा अंदाज आहे. याचा परिणाम भारतीय रुपयावरही (INR) झाला असून मार्च 2026 अखेर रुपया 93.6-94.4 च्या विक्रमी नीचांकावर पोहोचला होता.
देशांतर्गत मागणी आणि तरलता (Liquidity) कशा ठरल्या आधार?
या बाह्य दबावांवर मात करण्यासाठी, भारतीय शेअर बाजाराला देशांतर्गत तरलता (Domestic Liquidity) आणि मजबूत मागणीचा आधार मिळाला आहे. FY26 मध्ये देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांकडून (DIIs), जसे की म्युच्युअल फंड आणि विमा कंपन्या, ₹8.3-8.5 लाख कोटींची विक्रमी गुंतवणूक झाली. या गुंतवणुकीमुळे FII च्या मोठ्या विक्रीचा फटका कमी होण्यास मदत झाली. ही देशांतर्गत मागणी भारताच्या दीर्घकालीन वाढीच्या कथेवर (Growth Story) असलेला विश्वास दर्शवते, ज्यात खाजगी उपभोग (Private Consumption) आणि पायाभूत सुविधांवरील (Infrastructure) सरकारी खर्च यांचा समावेश आहे. भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) रेपो दर 5.25% वर स्थिर ठेवल्यानेही बाजाराला काही प्रमाणात स्थिरता मिळाली आहे.
भारतीय बाजारासमोरील प्रमुख धोके
भारतीय बाजारासाठी मुख्य धोका म्हणजे पश्चिम आशियातील भू-राजकीय संघर्षाची तीव्रता वाढणे, ज्यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती दीर्घकाळ उच्च राहू शकतात आणि जागतिक पुरवठा साखळीत (Supply Chain) व्यत्यय येऊ शकतो. यामुळे भारताची आर्थिक स्थिरता धोक्यात येऊ शकते, महागाई वाढू शकते, CAD वाढू शकतो आणि रुपयाचे अवमूल्यन (Depreciation) होऊ शकते. FY27 साठी 6.5% ते 7.2% GDP वाढीचा अंदाज आहे, पण तेलाच्या किमती अस्थिर राहिल्यास त्यात मोठी घट होऊ शकते. FY26 च्या घसरणीनंतरही, भारतीय शेअर्सचे मूल्यांकन (Valuation) अजूनही जास्त असल्याने, जर परदेशी गुंतवणूकदार दूर राहिले आणि त्यांनी ब्राझील किंवा दक्षिण कोरियासारख्या स्वस्त बाजारपेठांना प्राधान्य दिले, तर बाजारात मोठी पडझड होण्याची शक्यता आहे.
FY27 साठी अंदाज: अनिश्चिततेत सावध आशावाद
आगामी FY27 साठी, विश्लेषक सावधपणे आशावादी (Cautiously Optimistic) आहेत. हे भू-राजकीय तणाव कमी होण्यावर आणि कच्च्या तेलाच्या किमती स्थिर होण्यावर अवलंबून असेल. नजीकच्या काळात जागतिक अनिश्चिततेमुळे अस्थिरता अपेक्षित असली तरी, भारताची दीर्घकालीन वाढ कायम आहे. Nifty50 27,500 पर्यंत जाण्याची शक्यता आहे, जर तो 21,750 च्या वर राहिला. 2026 च्या उत्तरार्धात किंवा 2027 च्या सुरुवातीला बाजारात सुधारणा दिसू शकते. देशांतर्गत मागणी आणि सरकारी धोरणांमुळे FY27 मध्ये कंपनीच्या कमाईत (Earnings) 13-15% वाढ अपेक्षित आहे. FIIs ची परतफेड बाजारासाठी महत्त्वाची ठरेल, कारण जागतिक आर्थिक समस्या कमी झाल्यावर आणि रुपया स्थिर झाल्यावर ते पुन्हा भारतात गुंतवणूक करू शकतात.