भारताच्या कोअर सेक्टर आउटपुटमध्ये जून महिन्यात **5%** ची वाढ झाली आहे, जी गेल्या पाच महिन्यांतील सर्वाधिक आहे. लोह खनिजाच्या उत्पादनात **43.9%** ची मोठी झेप हे यामागील मुख्य कारण ठरले. सरकारच्या नवीन इंडेक्स ऑफ कोअर इंडस्ट्रीज (ICI) मध्ये लोह खनिजाचा समावेश करण्यात आला असून, आता **2022-23** हा बेस इयर (Base Year) म्हणून वापरला जात आहे.
लोह खनिज आणि वीज क्षेत्राची कमाल!
जून 2026 मध्ये, भारताच्या कोअर सेक्टर आउटपुटमध्ये 5% वाढीची नोंद झाली, जी मागील पाच महिन्यांतील सर्वात वेगवान गती आहे. या वाढीमागे सरकारचा सुधारित इंडेक्स ऑफ कोअर इंडस्ट्रीज (ICI) कारणीभूत आहे, ज्यामध्ये आता 2022-23 हे बेस इयर म्हणून वापरले जात आहे. लोह खनिजाच्या उत्पादनात 43.9% ची लक्षणीय वाढ झाली, जी या निर्देशांकासाठी निर्णायक ठरली. जरी नवीन निर्देशांकात लोह खनिजाचे वजन केवळ 4.9% असले तरी, त्याच्या कामगिरीने एकूण वाढीला मोठा हातभार लावला.
यासोबतच, वीज निर्मिती 9.8% नी वाढली, जी उच्च तापमानामुळे आणि सरासरीपेक्षा कमी पावसामुळे विजेच्या मागणीत झालेली वाढ दर्शवते. सिमेंट उत्पादनातही 9.8% ची चांगली वाढ झाली, पायाभूत सुविधांमधील कामांमुळे याला गती मिळाली. स्टील उत्पादनात 4.6% ची वाढ दिसून आली.
खनिज तेल आणि खत क्षेत्राची पिछेहाट
सकारात्मक आकडेवारी असूनही, पेट्रोलियम संबंधित उद्योगांना मात्र अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. क्रूड ऑइलचे उत्पादन 4.2% नी घसरले, जो सलग 18 महिन्यांपासून सुरू असलेला नकारात्मक ट्रेंड आहे. नैसर्गिक वायूचे उत्पादन 7.4% नी कमी झाले, जे सलग 24 व्या महिन्यात आहे. रिफायनरी उत्पादनातही 4.7% ची घट झाली. बाजारातील तज्ञांच्या मते, कमी जागतिक कच्च्या तेलाच्या किमतींमुळे आयात वाढली आहे आणि याचबरोबर देशांतर्गत उत्पादनावर दबाव येत आहे. खत उत्पादनातही 3.3% ची घट नोंदवली गेली.
नवीन आर्थिक डेटा सिरीजचे महत्त्व
बेस इयर बदलल्यामुळे मागील आर्थिक वर्षांतील विकासाच्या आकड्यांमध्येही बदल झाला आहे. नवीन सिरीजनुसार, 2024-25 साठीचा ग्रोथ रेट 4.3% पर्यंत खाली आला आहे, जो पूर्वी 6.9% होता. तर 2025-26 साठीचा ग्रोथ रेट 1.1% वरून 3% पर्यंत वर गेला आहे. गुंतवणूकदार आणि धोरणकर्त्यांसाठी, जुन्या मानदंडांशी तुलना करण्याऐवजी नवीन डेटा सिरीजला एकत्रितपणे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
पुढील काळात, वीज आणि सिमेंटसारख्या क्षेत्रांतील वाढ कायम राहील का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. तसेच, जागतिक किमतींच्या परिस्थितीमुळे तेल आणि वायू क्षेत्रातील घट कायम राहील की स्थिरता येईल, यावर गुंतवणूकदारांचे लक्ष असेल.