भारताच्या नऊ प्रमुख पायाभूत सुविधा क्षेत्रांची वाढ जून महिन्यात **5%** झाली आहे, जी गेल्या पाच महिन्यांतील सर्वाधिक वाढ आहे. सिमेंट, वीज आणि नवीन समाविष्ट झालेल्या लोहखनिज (Iron Ore) क्षेत्रांतील मजबूत तेजीमुळे हे साध्य झाले आहे. एकूण औद्योगिक गतीमध्ये सुधारणा झाली असली तरी, खते आणि तेल उत्पादनासारखे काही क्षेत्र अजूनही दबावाखाली आहेत.
पायाभूत सुविधा क्षेत्रात जूनमध्ये नवी गती
जून २०२६ मध्ये भारताच्या प्रमुख पायाभूत सुविधा क्षेत्रांनी (Core Infrastructure Sectors) एक नवी गती दाखवली आहे. या क्षेत्रांची वाढ 5% दराने झाली आहे. मे महिन्यात ही वाढ 3.2% होती, तर गेल्या वर्षी जूनमध्ये ती केवळ 1.1% होती. नवीन आधार वर्ष 2022-23 नुसार निर्देशांकाची (Index) गणना केली जात असून, लोहखनिजाचा (Iron Ore) नववा घटक म्हणून समावेश करण्यात आला आहे.
वाढीमागील प्रमुख कारणे
जून महिन्यातील या मजबूत कामगिरीमागे सिमेंट आणि वीज उत्पादन क्षेत्रांची मोठी भूमिका आहे. या दोन्ही क्षेत्रांमध्ये 9.8% ची वाढ नोंदवण्यात आली. लोहखनिजाच्या उत्पादनात 43.9% ची प्रचंड वाढ झाली, ज्यामुळे निर्देशांकाला मोठा हातभार लागला. कोळसा उत्पादनातही सकारात्मकता दिसून आली, मागील वर्षी याच महिन्यात 6.8% घट झाली होती, तर यावर्षी 1.4% ची वाढ झाली आहे.
आव्हानात्मक क्षेत्रे
सर्वच क्षेत्रांमध्ये सारखी वाढ झाली नाही. क्रूड ऑईल, नैसर्गिक वायू, रिफायनरी उत्पादने आणि खते यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये घट दिसून आली. विशेषतः खत उत्पादनातील घट सलग चौथ्या महिन्यात कायम आहे. पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणावामुळे पुरवठा साखळीवर परिणाम झाल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. स्टील उत्पादन वाढ 4.6% पर्यंत मर्यादित राहिली, जी मागील २१ महिन्यांतील सर्वात कमी वाढ आहे. स्टील उत्पादन कमी होणे हे उत्पादन आणि बांधकाम क्षेत्रातील मागणीतील संभाव्य घसरण दर्शवू शकते.
तिमाही आकडेवारी आणि गुंतवणूकदारांसाठी माहिती
आर्थिक वर्षाच्या पहिल्या तिमाहीत (एप्रिल ते जून) पायाभूत सुविधा क्षेत्रांची एकत्रित वाढ 3.6% राहिली, जी मागील वर्षीच्या 1% वाढीपेक्षा चांगली आहे. गुंतवणूकदारांसाठी, लोहखनिजाचा समावेश आणि नवीन आधार वर्ष 2022-23 ही माहिती महत्त्वाची आहे. बांधकाम-संबंधित क्षेत्रात सिमेंटसारखी क्षेत्रं चांगली कामगिरी करत आहेत, तर ऊर्जा आणि खत, तेल क्षेत्रांना अजूनही आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे.