अर्थसंकल्पाचा बाजारावर 'धक्का', STT वाढीने गुंतवणूकदार चिंतेत
भारताच्या केंद्रीय अर्थसंकल्प 2026-27 ला बाजाराकडून अत्यंत तीव्र नकारात्मक प्रतिक्रिया मिळाली आहे. अर्थसंकल्प सादर झाल्यानंतर लगेचच प्रमुख शेअर बाजार निर्देशांकांमध्ये मोठी पडझड झाली. या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे डेरिव्हेटिव्ह्ज ट्रेडिंगवरील सिक्युरिटीज ट्रान्झॅक्शन टॅक्स (STT) मध्ये झालेली वाढ. मार्केट तज्ञांच्या मते, या वाढीमुळे बाजारातील तरलता (liquidity) कमी होऊ शकते आणि ट्रेडिंग व्हॉल्यूम्सवर परिणाम होऊ शकतो.
डेरिव्हेटिव्ह्जवरील STT वाढ:
- फ्युचर्सवरील STT 0.02% वरून 0.05% पर्यंत वाढवण्यात आला आहे.
- ऑप्शन्सवरील STT 0.15% पर्यंत नेण्यात आला आहे.
अर्थसंकल्पातील मुख्य आकडे आणि विरोधकांचा रोष
अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी अर्थसंकल्प सादर करताना FY27 साठी ₹12.2 लाख कोटी इतका विक्रमी भांडवली खर्चाचा (Capex) अंदाज जाहीर केला, जो मागील आर्थिक वर्षासाठी (₹11.2 लाख कोटी) पेक्षा जास्त आहे. तसेच, FY27 साठी वित्तीय तूट (Fiscal Deficit) GDP च्या 4.3% पर्यंत मर्यादित ठेवण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे, जे FY26 च्या अंदाजित 4.4% पेक्षा कमी आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या अर्थसंकल्पाला '2047 पर्यंत विकसित भारत' (Viksit Bharat) बनवण्याच्या दिशेने एक मैलाचा दगड म्हटले असले तरी, विरोधकांनी यावर जोरदार टीका केली आहे. काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी अर्थसंकल्पाला 'भारताच्या खऱ्या संकटांकडे डोळेझाक करणारा' म्हटले आहे, तर पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी याला 'हम्प्टी डम्प्टी' आणि 'दिशाहीन' म्हटले आहे. काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांच्या मते, सरकारकडे आता नवीन कल्पना शिल्लक नाहीत.
बाजाराची प्रतिक्रिया:
या अर्थसंकल्पानंतर सेन्सेक्स तब्बल 1500 अंकांनी कोसळला, तर निफ्टी 50 मध्येही लक्षणीय घट झाली. निफ्टी 50 चा सध्याचा पी/ई रेशो (P/E Ratio) सुमारे 22.12 आहे, ज्यामुळे बाजारपेठ अशा प्रतिकूल घोषणांना अधिक संवेदनशील बनली आहे.
भविष्यातील वाटचाल:
सरकारचा भर पायाभूत सुविधा, उत्पादन आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रांना प्रोत्साहन देण्यावर आहे. मात्र, STT वाढ आणि विरोधकांचा रोष यामुळे नजीकच्या काळात बाजारात अस्थिरता कायम राहण्याची शक्यता आहे. आर्थिक सर्वेक्षण 2025-26 नुसार, FY27 साठी GDP वाढीचा अंदाज 6.8% ते 7.2% दरम्यान राहण्याची शक्यता आहे.