भारतीय बाँड मार्केटमध्ये हाहाकार! तेलाचा भडका आणि व्याजदराची चिंता यामुळे Yield मध्ये मोठी वाढ

जागतिक अर्थव्यवस्थेतील अस्थिरतेचा फटका आता भारतीय रोखे बाजाराला (Indian Debt Market) बसला आहे. अमेरिकेतील ट्रेझरी यील्डमधील (Treasury Yields) मोठी वाढ आणि ब्रेंट क्रूड तेलाच्या किमती $110 प्रति बॅरलच्या वर गेल्याने भारतीय सरकारी रोख्यांच्या (Government Bonds) किमती घसरल्या आहेत. सोमवारी, मे १८, २०२६ रोजी, १० वर्षांच्या बेंचमार्क बाँड यील्डमध्ये 5 बेसिस पॉईंट्सची वाढ होऊन ती सुमारे 7.1176% पर्यंत पोहोचली. गेल्या सुमारे सहा आठवड्यांतील हा उच्चांक आहे.

जागतिक धक्क्यांमुळे यील्डमध्ये वाढ

अमेरिकेतील ट्रेझरी यील्ड 4.50% च्या पुढे गेल्याने गुंतवणूकदारांनी अमेरिकेच्या व्याजदरांबाबतचे आपले अंदाज बदलले आहेत. CME FedWatch टूलनुसार, डिसेंबरमध्ये व्याजदर वाढण्याची शक्यता 48% वर पोहोचली आहे, जी मागील आठवड्यापेक्षा (14%) लक्षणीय वाढ आहे. दुसरीकडे, मध्यपूर्वेतील तणाव, UAE मधील अणुऊर्जा प्रकल्पावर झालेला हल्ला आणि अमेरिका-इराणमधील बिघडलेले शांतता प्रयत्न यामुळे ब्रेंट क्रूडची किंमत $110 प्रति बॅरलच्या पुढे गेली आहे. याशिवाय, अमेरिका-चीन शिखर परिषदेतून ठोस निष्कर्षांचा अभाव आणि होर्मुझ सामुद्रधुनीतील (Strait of Hormuz) संभाव्य व्यत्ययांमुळे बाजारात चिंतेचे वातावरण आहे.

जागतिक घटनांमुळे महागाई वाढण्याची भीती

या जागतिक घडामोडींचा थेट परिणाम भारताच्या महागाईवर (Inflation) आणि रोखे यील्डवर होत आहे. भारतासारखे देश जे आपल्या गरजेतील बहुतेक तेल आयात करतात, त्यांच्यासाठी कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाई वाढते आणि चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit) वाढते. आरबीआयने (RBI) FY26 साठी महागाई 2.1% राहण्याचा अंदाज व्यक्त केला असला तरी, भू-राजकीय तणाव आणि अस्थिर ऊर्जा किमतींमुळे महागाई वाढण्याचा धोका असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे. इतर अंदाजानुसार, वाढत्या जागतिक ऊर्जा किमतींमुळे या आर्थिक वर्षात CPI महागाई 5.5% ते 6% दरम्यान राहू शकते. आरबीआयचे महागाई लक्ष्य 4% आहे, ज्याची सहनशीलता मर्यादा 2% ते 6% आहे.

भारतीय निश्चित उत्पन्नासाठी वाढता धोका

सध्याची बाजारातील परिस्थिती भारतीय रोखे गुंतवणुकीसाठी (Fixed Income Investments) अधिक धोकादायक बनवत आहे. तज्ञांच्या मते, कच्च्या तेलाच्या किमतीत प्रत्येक $10 प्रति बॅरल वाढ झाल्यास, किरकोळ महागाईत (Retail Inflation) 0.2% आणि घाऊक महागाईत (Wholesale Price Inflation) 0.5% वाढ होते. यामुळे रोखे यील्डवर थेट परिणाम होतो. वाढत्या किमती आणि भू-राजकीय चिंतांमुळे महागाईचे अंदाज वाढवत आहेत, ज्यामुळे 'स्टॅगफ्लेशन' (Stagflation) म्हणजेच उच्च महागाईसह मंद आर्थिक वाढीची शक्यता आहे. यामुळे धोरणकर्त्यांसमोर कठीण परिस्थिती निर्माण झाली आहे. फेडरल रिझर्व्ह (Federal Reserve) व्याजदर कपात करण्याऐवजी दर वाढवून ठेवण्याची शक्यता वाढत असल्याने अनिश्चितता अधिकच गडद झाली आहे.