दर वाढीची चिंता आणि रोख्यांचा पुरवठा
भारतातील सरकारी रोख्यांना आज बाजारात मोठी उलथापालथ अनुभवायला मिळत आहे. व्याजदर वाढण्याची शक्यता आणि नवीन रोख्यांचा मोठा पुरवठा यामुळे बाजारात तणाव निर्माण झाला आहे. गुंतवणूकदार आता मॉनेटरी पॉलिसीमधील बदलांवर किंवा सरकारच्या आर्थिक स्थितीवर बारीक लक्ष ठेवून आहेत.
व्याजदर वाढीची भीती आणि लिलावाचा दबाव
बेंचमार्क 6.48% 2035 बॉण्डवरील यील्ड (Yield) 7.07% ते 7.14% दरम्यान फिरत आहे, जी गुरुवारी 7.1134% होती. सरकार आज मल्टी-टेनर बॉण्ड लिलावाद्वारे ₹32,000 कोटी उभारण्याची योजना आखत आहे, ज्यामुळे रोख्यांचा पुरवठा वाढेल. यापूर्वी, रुपया स्थिर करण्यासाठी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) व्याजदर वाढवण्याचा विचार करत असल्याची बातमी आल्याने यील्ड वाढली होती. स्टँडर्ड चार्टर्डमधील अर्थतज्ञांनी पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाई वाढण्याचा धोका असल्याचे सांगत जून आणि ऑगस्टमध्ये 25 बेसिस पॉईंट्स व्याजदर वाढीचा अंदाज वर्तवला आहे.
RBI चा विक्रमी डिव्हिडंड देईल आर्थिक आधार
मात्र, रिझर्व्ह बँकेकडून सरकारला मिळणारा विक्रमी सरप्लस (Surplus) ट्रान्सफर एक मोठा आधार देण्याची अपेक्षा आहे. रॉयटर्सच्या अंदाजानुसार, हा डिव्हिडंड ₹2.9 लाख कोटी ते ₹3.2 लाख कोटी पर्यंत असू शकतो. या मोठ्या रकमेमुळे सरकारला अधिक आर्थिक लवचिकता मिळेल आणि बॉण्ड यील्डवरील वाढता दबाव शोषण्यास मदत होईल. दरम्यान, ब्रेंट क्रूड ऑइलच्या (Brent Crude Oil) किमती सुमारे $105 प्रति बॅरलवर स्थिर होत्या, तर 10 वर्षांच्या अमेरिकन ट्रेझरी यील्ड (US Treasury Yield) सुमारे 4.57% होती.
स्वॅप रेट्स बाजारातील अनिश्चितता दर्शवतात
भारतातील ओव्हरनाईट इंडेक्स स्वॅप रेट्स (Overnight Index Swap Rates) बाजारातील संमिश्र भावना दर्शवतात. एका वर्षाचा स्वॅप रेट 15 बेसिस पॉईंट्स वाढून 6.36% वर बंद झाला, दोन वर्षांचा रेट 6.5550% आणि पाच वर्षांचा रेट 6.85% वर स्थिरावला. या हालचालींमधून बाजार सहभागी भविष्यातील व्याजदरांबद्दलच्या अपेक्षांमध्ये बदल करत असल्याचे दिसून येते.
जागतिक संदर्भ आणि गुंतवणूकदारांची सावधगिरी
जागतिक स्तरावर, 10 वर्षांच्या अमेरिकन ट्रेझरी यील्डचा 4.57% जवळचा स्थिरपणा तुलनेने शांत बाह्य वातावरण दर्शवतो, जरी अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या धोरणातील कोणताही बदल यावर परिणाम करू शकतो. भारतीय शेअर्समध्ये संमिश्र कल दिसून आला आहे, निफ्टी 50 निर्देशांकात दिवसाअखेर चढ-उतार दिसून आले, जे बॉण्ड बाजारातील अनिश्चिततेच्या पार्श्वभूमीवर गुंतवणूकदारांची सावधगिरी दर्शवते. संभाव्य व्याजदर वाढ आणि सरकारी आर्थिक पाठबळ यातील विरोधाभास भारतीय निश्चित उत्पन्नासाठी (Fixed Income) एक जटिल परिस्थिती दर्शवतो. महागाई आणि चलन स्थिरतेच्या चिंतेमुळे भारतीय बॉण्ड यील्ड्स सध्या इतर काही उदयोन्मुख बाजारातील रोख्यांच्या तुलनेत प्रीमियमवर (Premium) व्यवहार करत आहेत, जरी RBI च्या मजबूत डिव्हिडंडमुळे हे अंतर कमी होण्यास मदत होऊ शकते.
