आरोग्य मंत्रालयाने निकोटीन पाऊचेसच्या (Nicotine Pouches) विक्री आणि वितरणावर बंदी घातली असून, त्यांना अधिकृतपणे 'अनअप्रूव्हड ड्रग्ज' म्हणून घोषित केले आहे. या निर्णयामुळे Zyn सारख्या ब्रँड्सचा भारतीय बाजारपेठेतील प्रवेश पूर्णपणे बंद झाला आहे.
भारतीय सरकारने निकोटीन पाऊचेसबाबत एक कठोर धोरणात्मक निर्णय घेत, त्यांना 'अनअप्रूव्हड ड्रग्ज' म्हणून घोषित केले आहे. सप्टेंबर 2026 मध्ये जारी केलेल्या या निर्देशानुसार, देशात या उत्पादनांची विक्री, आयात आणि वितरणावर पूर्णपणे बंदी घालण्यात आली आहे. तरुणांमधील व्यसनाधीनता आणि संभाव्य आरोग्य धोके लक्षात घेऊन सरकारने हा मोठा निर्णय घेतला आहे.\n\n### काय आहे वादाचे मूळ?
ही उत्पादने निकोटीनयुक्त असूनही, ती आतापर्यंत 'सिगारेट्स अँड अदर टोबॅको प्रॉडक्ट्स ॲक्ट' (COTPA) च्या कक्षेत येत नव्हती. त्यामुळे कंपन्यांनी कायदेशीर पळवाटांचा फायदा घेतला होता. आता मात्र, सरकारने त्यांना 'ड्रग्ज अँड कॉस्मेटिक्स ॲक्ट' अंतर्गत आणले आहे. याचा अर्थ असा की, या उत्पादनांना विक्रीसाठी आवश्यक असलेल्या सुरक्षा मंजुरी मिळालेल्या नाहीत.\n\n### गुंतवणूकदार आणि कंपन्यांवर परिणाम
'ड्रग्ज टेक्निकल ॲडव्हायझरी बोर्ड' (DTAB) ने कोणत्याही नवीन निकोटीन फॉर्म्युलेशनला मंजुरी देण्यास नकार दिला आहे. याचा थेट फटका Philip Morris International सारख्या बड्या आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांना बसला आहे, ज्यांचा Zyn हा ब्रँड भारतीय बाजारात आपले स्थान निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत होता. यापुढे अशा उत्पादनांची विक्री करणे हा थेट ड्रग कंट्रोल नियमांचे उल्लंघन मानले जाईल, ज्यामुळे किरकोळ विक्रेते आणि वितरकांवर कायदेशीर कारवाई होऊ शकते.\n\nइंडियन कौन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्चने देखील या उत्पादनांमुळे मेंदू आणि हृदयाच्या आरोग्यावर होणाऱ्या दुष्परिणामांबाबत चिंता व्यक्त केली होती. आता सर्व राज्यांच्या प्रशासनाकडून ऑनलाइन आणि ऑफलाइन प्लॅटफॉर्मवरून ही उत्पादने काढून टाकण्याची प्रक्रिया सुरू होणार आहे.