आयकर रिटर्न (ITR) भरण्याची अंतिम मुदत जवळ येत आहे. ३१ जुलै २०२६ ही अनेकांसाठी अंतिम तारीख असली तरी, उत्पन्न आणि ऑडिटच्या गरजेनुसार ही मुदत बदलू शकते. मुदत चुकल्यास दंड आणि व्याज लागू शकते.
महत्त्वाच्या तारखा
आर्थिक वर्ष २०२५-२६ साठी आयकर रिटर्न (ITR) भरण्याची तयारी सुरू झाली आहे. बहुतांश नोकरदार आणि ज्यांना टॅक्स ऑडिटची गरज नाही, त्यांच्यासाठी ३१ जुलै २०२६ ही अंतिम मुदत आहे. मात्र, हा नियम सर्वांना लागू होत नाही.
- व्यवसाय किंवा व्यावसायिक उत्पन्न (ज्यांना ऑडिटची गरज नाही): यांच्यासाठी मुदत वाढवून ३१ ऑगस्ट २०२६ पर्यंत आहे.
- ज्यांना टॅक्स ऑडिटची गरज आहे: त्यांच्यासाठी अंतिम मुदत ३१ ऑक्टोबर २०२६ आहे. फर्ममधील भागीदारांसाठी, ज्यांची फर्म ऑडिटच्या कक्षेत येते, त्यांच्यासाठीही हीच तारीख लागू होते.
- ट्रान्सफर प्राइसिंग (Transfer Pricing) संबंधित व्यवहार: आंतरराष्ट्रीय व्यवहार करणाऱ्या कंपन्यांसाठी मुदत ३० नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत वाढवण्यात आली आहे.
ऑडिट कधी आवश्यक?
- व्यवसाय: जर तुमच्या व्यवसायाची एकूण विक्री (Sales), उलाढाल (Turnover) किंवा एकूण उत्पन्न ₹१ कोटी पेक्षा जास्त असेल, तर टॅक्स ऑडिट अनिवार्य आहे. मात्र, जर तुमचे रोखीचे व्यवहार (Cash Transactions) ५% पेक्षा कमी असतील, तर ही मर्यादा ₹१० कोटी पर्यंत वाढते.
- व्यावसायिक (Professionals): डॉक्टर, वकील किंवा चार्टर्ड अकाउंटंट्स (Chartered Accountants) सारख्या व्यावसायिकांसाठी, जर त्यांचे एकूण उत्पन्न ₹५० लाखांपेक्षा जास्त असेल, तर ऑडिट आवश्यक आहे.
- प्रिझम्प्टिव्ह टॅक्सेशन (Presumptive Taxation): जे करदाते प्रिझम्प्टिव्ह टॅक्सेशन योजनेअंतर्गत येतात आणि कायद्याने निर्धारित केलेल्या मर्यादेपेक्षा कमी नफा दाखवतात, त्यांनाही ऑडिट करावे लागते.
उशीर केल्यास काय होईल?
आयकर रिटर्न भरण्यास उशीर केल्यास दंड (Penalty) आणि थकीत करावर व्याज (Interest) भरावे लागू शकते. त्यामुळे, योग्य वेळेत ITR भरणे महत्त्वाचे आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
आपली योग्य अंतिम मुदत कोणती हे जाणून घेण्यासाठी Annual Information Statement (AIS) आणि Form 26AS यांसारखी कागदपत्रे नियमित तपासा. जर तुम्ही एखाद्या फर्मचे भागीदार असाल किंवा आंतरराष्ट्रीय व्यवहार करत असाल, तर तुमची फाइलिंगची स्थिती वेळेवर तपासा जेणेकरून तुम्ही शेवटच्या क्षणी होणारा त्रास टाळू शकाल.
