विकासाचा अंदाज वाढला, जागतिक बाजाराला भारत देत आहे टक्कर
IMF च्या ताज्या अहवालानुसार, अमेरिकेने भारतीय वस्तूंवरील आयात शुल्क (import duty) 50% वरून 10% पर्यंत कमी केल्यामुळे भारताचा आर्थिक विकास दर 2027 पर्यंत 6.5% पर्यंत वाढण्याची अपेक्षा आहे. या धोरणात्मक बदलामुळे, भारताची अर्थव्यवस्था G20 देशांमध्ये सर्वात वेगाने वाढणारी अर्थव्यवस्था बनण्याची शक्यता आहे.
S&P Global Ratings आणि Moody's सारख्या प्रमुख जागतिक संस्थांनीही भारताच्या विकासाबाबत सकारात्मक अंदाज वर्तवले आहेत. S&P ने FY27 साठी 7.1% वाढीचा अंदाज व्यक्त केला आहे, तर Moody's ने 6.5% वाढीची अपेक्षा केली आहे. IMF ने जागतिक अर्थव्यवस्थेतील मंदिनाच्या (slowdown) अंदाजाच्या अगदी उलट, भारतासाठी हा सकारात्मक दृष्टिकोन मांडला आहे.
महागाईचा भडका, RBI समोर आव्हान
मात्र, या वाढत्या विकास दरासोबतच महागाईची (inflation) चिंताही वाढली आहे. IMF च्या अंदाजानुसार, FY26 मध्ये 2.1% असलेली महागाई FY27 मध्ये वेगाने वाढून 4.7% पर्यंत पोहोचू शकते. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने महागाई 4% च्या आसपास ठेवण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे, ज्याची सहनशील मर्यादा 2% ते 6% आहे. जर महागाई या मर्यादेच्या जवळ पोहोचली, तर RBI ला व्याजदर वाढवावे लागू शकतात, ज्यामुळे सध्याच्या आर्थिक वाढीला खीळ बसू शकते.
World Bank ने FY27 मध्ये 4.9% महागाईचा अंदाज व्यक्त केला आहे, तर Crisil ने 4.3% महागाईचा अंदाज वर्तवला आहे.
इतर धोके आणि भविष्यातील दिशा
वाढती महागाई हे RBI साठी मोठे आव्हान आहे. याशिवाय, मध्य पूर्वेतील संघर्षामुळे (Middle East conflict) ऊर्जा किमतीतील चढ-उतार आणि वाढते सार्वजनिक कर्ज (public debt) जे GDP च्या 84% पर्यंत पोहोचू शकते, यांसारखे घटक अर्थव्यवस्थेसाठी धोकादायक ठरू शकतात. भविष्यात, RBI महागाई नियंत्रणात ठेवण्यावर लक्ष केंद्रित करेल. जागतिक स्तरावर GDP वाढीचा दर मध्यम राहण्याचा अंदाज आहे, पण भारत आणि इतर उदयोन्मुख बाजारपेठा (emerging markets) चांगली कामगिरी करतील अशी अपेक्षा आहे.