IIT Madras च्या 'सेंटर फॉर रिस्पॉन्सिबल AI' ने एका नवीन अहवालातून धक्कादायक खुलासा केला आहे. AI मुळे IT, BPO आणि फायनान्स क्षेत्रातील एंट्री-लेव्हल नोकऱ्या कमी होण्याची शक्यता असून, यामुळे भविष्यातील नेतृत्व तयार करण्याची साखळीच विस्कळीत होऊ शकते.
IIT Madras च्या सेंटर फॉर रिस्पॉन्सिबल AI ने प्रसिद्ध केलेल्या श्वेतपत्रिकेने भारतीय कॉर्पोरेट क्षेत्रात खळबळ उडवून दिली आहे. अहवालानुसार, पुनरावृत्ती होणारी कामे (Repetitive tasks) स्वयंचलित (Automate) करण्यामुळे कर्मचाऱ्यांचे पारंपरिक प्रशिक्षण मॉडेल धोक्यात आले आहे. विशेषतः IT, BPO आणि फायनान्शियल सर्व्हिसेस सारख्या क्षेत्रांत, जिथे मोठ्या प्रमाणात एंट्री-लेव्हल कर्मचाऱ्यांची नेमणूक केली जाते, तिथे हे संकट अधिक गंभीर आहे.
भविष्यातील नेतृत्वाचा पेच
आतापर्यंत कंपन्यांमध्ये 'पिरॅमिड स्ट्रक्चर' वापरले जात असे. यात ज्युनिअर लेव्हलवर काम करणारे कर्मचारी हळूहळू अनुभव घेऊन मिड-टू-सीनिअर मॅनेजमेंट पदांपर्यंत पोहोचत असत. जर AI ने ही सुरुवातीची कामे पूर्णपणे काढून घेतली, तर नवीन कर्मचाऱ्यांना अनुभव मिळण्याची संधीच उरणार नाही. याचा परिणाम थेट भविष्यातील अनुभवी व्यवस्थापकांच्या कमतरतेमध्ये होऊ शकतो.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहेत धोके?
गुंतवणूकदारांच्या दृष्टीने हे एक दीर्घकालीन ऑपरेशनल रिस्क आहे. AI मुळे सुरुवातीला खर्च कमी होईल आणि कार्यक्षमता वाढेल, परंतु दीर्घकाळात अनुभवी मनुष्यबळाचा अभाव भासू शकतो. कंपन्यांना आता त्यांचे बजेट बदलून कर्मचाऱ्यांच्या ट्रेनिंग आणि री-स्किलिंगवर (Reskilling) जास्त खर्च करावा लागेल. याचा थेट परिणाम कंपन्यांच्या प्रॉफिट मार्जिनवर (Profit Margins) होण्याची दाट शक्यता आहे.
पुढे काय घडणार?
येणाऱ्या काही तिमाहींमध्ये भारतीय IT आणि सर्व्हिसेस कंपन्या आपल्या मनुष्यबळ धोरणात (HR Policies) कसे बदल करतात, याकडे बाजाराचे लक्ष असेल. केवळ उत्पादकता वाढवणे पुरेसे नसून, तंत्रज्ञान आणि मानवी कौशल्ये यांचा सुवर्णमध्य गाठणे हे कंपन्यांसाठी आता सर्वात मोठे आव्हान ठरणार आहे.